Historia e koalicioneve nga shpallja e Pavarësisë së Kosovës

Ligjvënësit dhe kabineti qeveritar i vitit 2008 hyri në histori me shpalljen e pavarësisë së Kosovës. Ishte vendimi më i madh që u mor atë kohë dhe në gjithë historinë e Kuvendit të Kosovës, por ajo legjislaturë nuk ia doli të përfundojë mandatin. Për 12 vjet shtet, Kosovës nuk iu dha një ekzekutiv i qëndrueshëm sa t’i përballojë katër vjet jetesë. Për të gjithë këto vite në vend u mbajtën edhe katër palë zgjedhje.

Në zgjedhjet e vitit 2007, tre muaj para shpalljes së pavarësisë së Kosovës, PDK kishte dalë e para duke marrë numrin më të madh të deputetëve. Me 34 ulëset që siguroi në Kuvendin e Kosovës, kjo ishte edhe fitorja parë e PDK-së në zgjedhje dhe humbja e parë e LDK-së.

Mirëpo, kjo e fundit vazhdoi të qëndronte në pushtet. PDK kishte lidhur koalicion me LDK-në që kishte 28 deputetë. Hashim Thaçi ishte zgjedhur kryeministër i Kosovës. Opozita e asaj kohe ishte formuar nga AAK me 13 deputetë, AKR me 9 dhe LDD me 9. Ky koalicion mbijetoi deri në vitin 2010.

Koalicioni 2010

Në këto zgjedhje garës i hyri edhe një subjekt tjetër. Lëvizja Vetëvendosje deri në atë kohë kishte qenë vetëm organizatë që njihej për aksione politike e protesta. Si “fillestarë” në skenën politike nuk arritën të marrin më shumë se 13 ulëse në Kuvendin e Kosovës.

PDK-ja e udhëhequr nga Hashim Thaçi edhe një herë mori besimin e qytetarëve, duke siguruar 32 ulëse, derisa LDK tri më pak.

PDK në atë kohë kishte lidhur koalicion me Aleancën Kosova e Re që udhëhiqej nga Behgjet Pacolli. As ky koalicion nuk arriti të përfundojë mandatin qeverisës katërvjeçar. Kjo qeveri shkoi deri në 2014, kur Qeveria e drejtuar nga Thaçi e dërgoi vendin në zgjedhje të parakohshme.

Koalicioni 2014

Partia e Hashim Thaçit edhe në këto zgjedhje mori besimin më të madh të qytetarëve. Në 2014, PDK ishte rritur, duke marrë 36 ulëse në Kuvendin e Kosovës e përcjellë nga LDK me 33 ulëse, Vetëvendosje me 16, AAK me 8 dhe Nisma me 6 të tillë.

LDK, Vetëvendosje, AAK dhe Nisma, që në skenën politike njihen si VLAN, aso kohe ishin barrikaduar kundër PDK-së. Ata kishin deklaruar që nuk do të qeverisin me PDK-në. Këto katër parti kishin formuar koalicion, ku ishin shumicë dhe provonin të krijonin Qeverinë, me Ramush Haradinajn kandidat për kryeministër.

Mirëpo, Gjykata Kushtetuese e Kosovës e kishte parë jo-kushtetuese aktin e partive jo-fituese të zgjedhjeve dhe ua kishte pamundësuar atyre marrjen e drejtimit të qeverisë. Sipas Kushtetueses, mandati për të krijuar qeverinë i takon partisë fituese të zgjedhjeve, e që në këtë rast ishte PDK.

Kështu vendi u vendos para një ngërçi që zgjati plot 6 muaj, derisa LDK u largua nga katërshja që synonin koalicion të përbashkët.

Në dhjetor të atij viti, Isa Mustafa kishte pranuar ofertën e Hashim Thaçit, atëherë kryetar i PDK-së. Marrëveshja parashihte Isa Mustafën kryeministër dhe Hashim Thaçin president republike pas përfundimit të mandatit të Atifete Jahjagës.

Qeveria LDK-PDK ishte votuar në dhjetor të 2014, ku Isa Mustafa ishte votuar për kryeministër, e Hashim Thaçi fillimisht si zëvendës i tij e ministër i Jashtëm, derisa i erdhi koha për postin e presidentit.

Mustafa nuk po përkrahej nga disa deputetë të partisë që udhëhiqte. Një nga deputetët e revoltuar që nuk ia kishte dhënë besimin Mustafës, ishte Vjosa Osmani, e cila pesë vjet më vonë do të bëhej kandidate për kryeministre nga Lidhja Demokratike e Kosovës.

Në maj të vitit 2017, u votua mocioni i iniciar nga Nisma për Kosovën, duke ia marrë kështu besimin e qeverisë së drejtuar nga Isa Mustafa. Vapa e qershorit e gjeti vendin prapë në zgjedhje të jashtëzakonshme.

Koalicioni 2017

Tanimë në skenën politike ishin krijuar blloqe të mëdha të koalicioneve parazgjedhore. Kadri Veseli që për herë të parë po udhëhiqte me PDK’në pas zgjedhjes së Hashim Thaçit president, kishte hequr dorë nga posti i kryeministrit. PDK ia kishte ofruar këtë post Ramush Haradinajt. PDK, AAK dhe Nisma kishin krijuar koalicionin PAN, pak minuta para se të mbyllej afati për aplikimin e koalicioneve.

Këtij koalicioni të madh, i kishte prirë një koalicion tjetër që ishte bërë disa orë më herët mes LDK – AKR dhe Alternativës.

Ndërkaq, Lëvizja Vetëvendosje kishte vendosur t’i hyjë garës e vetme.

PAN doli fituese, por vështirë të krijonte qeverinë. I duheshin edhe disa vota. Në fund ishte Behgjet Pacolli, i cili bashkë me deputetët e tij dolën nga koalicioni me LDK-në dhe mbështetën Ramush Haradinajn për kryeministër.

Kësaj radhe nuk pati nevojë për mocion mosbesimi. Kreu i ekzekutivit dha dorëheqje. Ramush Haradinaj u dorëhoq nga posti i kryeministrit më 19 korrik të 2019, me arsyetimin se kishte marrë ftesë për të intervistuar nga prokuroria speciale e Dhomave të Specializuara.

Koalicioni LVV-LDK

LDK dhe Lëvizja Vetëvendosje kishin diskutuar me muaj për mundësinë e një koalicioni parazgjedhor, mirëpo fillimisht nuk ishin pajtuar për postin e kandidatit për kryeministër.

Vetëvendosje e donte Albin Kurtin kandidat ndërsa LDK-ja, Vjosa Osmanin. Të dy këta garuan të vetëm në zgjedhjet e 6 tetorit të vitit të kaluar. Kreu i LVV-së, Albin Kurti doli i pari me vota në këto zgjedhje.

PDK mori 21.2 % të votave, derisa AAK që hyri në koalicion parazgjedhor me dikur të pakënaqurit e VV, PSD, mori 11.57%.

Ndërsa Pacolli që kishte qenë determinuesi kryesor për formimin e Qeverisë, në 2017, së bashku me Nismën me “zor” kaluan pragun prej 5 për qind.

Pas ma shumë se tre muajve negociata, LVV e LDK arritën koalicionin për bashkëqeverisje. Më 2 shkurt, një ditë para seancës qe ishte thirrur për votimin e Qeverisë, këto parti kishin zyrtarizuar marrëveshjen e tyre.

Në ekzekutivin aktual, VV udhëheq me gjashtë ministri, aq sa ka edhe Lidhja Demokratike e Kosovës, dy ministri i ka Lista Serbe dhe një komunitetet tjera./Express/

  • ETIKETIMET
  • 1
SHPËRNDAJE