Administrata e Presidentit, Donald Trump po planifikon të vazhdojë me shitjen e dhjetëra motorëve avionësh me vlerë qindra milionë dollarë për Turqinë, pavarësisht kundërshtimeve nga disa anëtarë të Kongresit të SHBA-së, raporton Reuters, duke cituar katër burime të njohura me çështjen. Ky konsiderohet një gjest i rëndësishëm ndaj Ankarasë përpara një samiti të NATO-s që do të mbahet atje muajin e ardhshëm.
Motorët, të prodhuar nga General Electric (GE), do të përdoren për avionin e parë luftarak vendas të Turqisë, KAAN, një projekt i madh i nisur në vitin 2016 si pjesë e përpjekjeve të Ankarasë, anëtare e NATO-s, për të qenë më e pavarur në fushën e mbrojtjes. Një nga burimet tha se paketa do të ketë vlerë mbi 700 milionë dollarë.
Turqia dhe Shtetet e Bashkuara në përgjithësi kanë pasur marrëdhënie të ngrohta nën administratën Trump, i cili shpesh e lavdëron Presidentin turk Tayyip Erdogan.
Megjithatë, marrëdhëniet e tyre janë vënë në provë nga një mosmarrëveshje e kahershme lidhur me vendimin e Washingtonit për ta përjashtuar Turqinë nga programi i avionëve luftarakë F-35 dhe për të vendosur sanksione pasi Ankaraja bleu sistemet ruse të mbrojtjes ajrore S-400, të cilat SHBA thotë se paraqesin kërcënim për sigurinë.
I pyetur të mërkurën për motorët e avionëve, programin F-35 dhe planet e tij për samitin në Ankara, Trump tha: “Me gjasë do të bëj diçka që do t’i bëjë ata shumë të lumtur.”
Ndërsa shitja e motorëve ka të ngjarë të mirëpritet në Ankara, analistët thonë se ajo mbetet shumë larg objektivit më të gjerë të Turqisë për t’u rikthyer në programin F-35.
“Marrja e motorëve është sigurisht e rëndësishme për Turqinë, por është gjithashtu gjëja më e lehtë që një administratë amerikane mund t’i ofrojë Ankarasë, pasi ka bërë premtime shumë më ambicioze, përfshirë rikthimin e Turqisë në programin F-35,” tha Gonul Tol, drejtoreshë e programit turk në Institutin e Lindjes së Mesme me seli në Uashington.
“Prova e vërtetë nëse Washingtoni dhe Ankaraja mund të hapin një kapitull të ri në marrëdhëniet dypalëshe qëndron pikërisht aty,” tha Tol.
Ligji amerikan nuk i lejon Turqisë të operojë ose posedojë sistemin S-400 nëse dëshiron të rikthehet në programin F-35. Megjithatë, ambasadori amerikan në Turqi, Tom Barrack, tha në dhjetor se marrëdhënia e ngrohtë mes Trumpit dhe Erdoganit i ka ndihmuar të dyja palët të zhvillojnë “bisedat më frytdhënëse që kemi pasur për këtë temë në pothuajse një dekadë”.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u takua me Presidentin Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën.
Ministria e Jashtme turke refuzoi të komentojë mbi këto raportime.
Turqia do të presë liderët e NATO-s mes tensioneve brenda aleancës lidhur me ndarjen e barrës, shpenzimet për mbrojtjen dhe ankesat e SHBA-së për rolin e aleatëve në përpjekjet për të mbajtur të hapur Ngushticën e Hormuzit gjatë luftës SHBA-Iran.
