Presidenti amerikan Donald Trump po shqyrton një goditje të re të madhe ndaj Iranit, pasi diskutimet paraprake mes Washingtonit dhe Teheranit për kufizimin e programit bërthamor të vendit dhe prodhimit të raketave balistike dështuan të bëjnë përparim, sipas personave të njohur me çështjen, raporton CNN.
Kërcënimet më të fundit të Trump u pritën me indinjatë nga Teherani, i cili u zotua për një përgjigje të menjëhershme ndaj çdo veprimi ushtarak amerikan, me një këshilltar të lartë të liderit suprem Ajatollah Ali Khamenei që kërcënoi se do ta shënjestronte Izraelin nëse një sulm realizohet.
Kjo përbën një riorientim të shpejtë të objektivave të administratës amerikane, ashtu siç janë paraqitur publikisht, për Iranin dhe vjen vetëm disa javë pasi Trump shqyrtoi seriozisht veprime ushtarake që i paraqiti si ndihmë të mundshme për protestat mbarëkombëtare në Iran. Protestuesit ishin përballur me shtypje të dhunshme nga forcat e sigurisë, që çuan në qindra vrasje.
Të mërkurën, Trump postoi në Truth Social duke kërkuar që Irani të ulet në tryezën e negociatave për të negociuar “një marrëveshje të drejtë dhe të barabartë – PA ARMË BËRTHAMORE”. Ai paralajmëroi se sulmi i ardhshëm i SHBA-së ndaj vendit “do të jetë shumë më i keq” se ai i kryer verën e kaluar, kur ushtria amerikane sulmoi tre nga objektet bërthamore të Iranit.
Opsionet që ai po i shqyrton tani përfshijnë sulme ajrore ushtarake amerikane të drejtuara ndaj udhëheqësve të Iranit dhe zyrtarëve të sigurisë që besohet se janë përgjegjës për vrasjet, si dhe sulme ndaj objekteve bërthamore iraniane dhe institucioneve qeveritare, thanë burimet. Trump nuk ka marrë një vendim përfundimtar se si të veprojë, sipas burimeve, por ai beson se opsionet e tij ushtarake janë zgjeruar që nga fillimi i këtij muaji, tani që një grup goditës me aeroplanmbajtëse amerikane ndodhet në rajon.
Grupi Goditës i Aeroplanmbajtëses USS Abraham Lincoln hyri në Oqeanin Indian të hënën dhe po vazhdon të afrohet drejt Iranit, ku mund të mbështesë çdo operacion të mundshëm kundër vendit, si në aspektin e ndihmës në sulme ashtu edhe në mbrojtjen e aleatëve rajonalë nga hakmarrja e mundshme iraniane.
SHBA-ja dhe Irani kishin shkëmbyer mesazhe — përfshirë përmes diplomatëve omanë dhe midis të dërguarit të Trump për politikën e jashtme, Steve Witkoff, dhe ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi — më herët këtë muaj rreth një takimi të mundshëm për ta shmangur një sulm amerikan, me të cilin Trump ka kërcënuar në përgjigje të vdekjeve të protestuesve, thanë burimet.
Pati një diskutim të shkurtër për një takim ballë për ballë, por ai nuk u realizua kurrë, tha një burim. Nuk ka pasur negociata serioze të drejtpërdrejta mes SHBA-së dhe Iranit, ndërsa Trump ka shtuar kërcënimet për veprime ushtarake ditët e fundit, sipas një personi tjetër të njohur me çështjen.
Nuk është e qartë pse Trump që atëherë e ka rikthyer vëmendjen te programi bërthamor i Iranit, për të cilin ai tha verën e kaluar se ishte “shkatërruar” nga sulmet amerikane. Por Irani ka qenë duke u përpjekur t’i rindërtojë objektet e tij bërthamore edhe më thellë nën tokë, sipas një personi të njohur me informacionet e fundit të inteligjencës amerikane mbi këtë çështje, dhe prej kohësh ka rezistuar ndaj presionit amerikan për ta ndalur pasurimin e uraniumit. Regjimi ka ndaluar gjithashtu inspektimet e objekteve të tij bërthamore nga mbikëqyrësi bërthamor i OKB-së.
Mes kërcënimeve për veprime ushtarake, SHBA-ja ka kërkuar gjithashtu parakushte për një takim me zyrtarë iranianë, thanë burimet, përfshirë një fund të përhershëm të pasurimit të uraniumit, që është qendror për programin bërthamor të Iranit, kufizime të reja për programin e raketave balistike të Iranit dhe ndalimin e çdo mbështetjeje për përfaqësuesit iranianë në rajon.
Pika më e madhe e mospajtimit, thanë burimet, ka qenë kërkesa e SHBA-së që Irani të pranojë vendosjen e kufijve për rrezen e raketave të tij balistike — një shqetësim i mprehtë për Izraelin, i cili shpenzoi një pjesë të madhe të rezervës së tij të interceptorëve të raketave duke rrëzuar raketa balistike iraniane gjatë luftës 12-ditore të qershorit të kaluar. Irani ka hezituar për këtë dhe i ka thënë SHBA-së se do ta diskutonte vetëm programin e tij bërthamor. SHBA-ja nuk është përgjigjur, duke i lënë të dyja palët në një ngërç, thanë burimet.
Një zyrtar amerikan tha të hënën se administrata është ende e gatshme të angazhohet me Iranin, për sa kohë që “ata e dinë cilat janë kushtet”.
