Gazetari gjerman, Michael Martens, ka njoftuar për një editorial të përbashkët të shkruar nga kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama dhe presidenti serb, Aleksandër Vuçiq.
Në editorialin e publikuar në gazetën gjermane “FAZ”, sipas Martens, Rama dhe Vuçiq nuk këmbëngulin për anëtarësim të plotë në Bashkimin Evropian.
Ata, po propozojnë pranimin e vendeve të tyre në tregun e përbashkët evropian dhe në Zonën Shengen.
Postimi i plotë i Martens:
Dalje nga stagnimi?
Në një opinion të përbashkët për gazetën Frankfurter Allgemeine Zeitung, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama dhe Presidenti i Serbisë Aleksandar Vučić nuk këmbëngulin për anëtarësim të plotë në BE, por propozojnë pranimin e vendeve të tyre në tregun e përbashkët evropian dhe në Zonën Shengen.
“Ne e bashkëshkruam këtë artikull sepse e pranojmë se Europa sot përballet me dy objektiva po aq legjitime. Vendet kandidate kërkojnë një rrugë realiste drejt anëtarësimit të plotë. Shtetet anëtare kërkojnë të ruajnë efektivitetin dhe unitetin e Unionit. Ky tension nuk duhet të jetë një dilemë me shumë zero,” shkruajnë ata.
“Mundësia strategjike”, argumentojnë ata, qëndron në “integrimin e përshpejtuar të vendeve kandidate të përgatitura në tregun e përbashkët dhe në Zonën Shengen”, duke shtuar se janë plotësisht të vetëdijshëm se kjo rrugë kërkon reforma të kushtueshme dhe politikisht të vështira – por qëllimi ia vlen.
Sipas tyre, ideja nuk është vetëm në interes të vendeve kandidate, por edhe në dobi të BE-së dhe shteteve anëtare të saj: “Zgjerimi nuk ka qenë kurrë një akt bamirësie. Ka qenë një investim me përfitim të ndërsjellë.”
“Unioni fitoi tregje të reja, talente, thellësi strategjike dhe stabilitet politik; anëtarët e rinj fituan mirëqenie, siguri dhe një zë në formësimin e së ardhmes së Europës. Dhe mbi të gjitha, paqja në kontinentin tonë vazhdoi të forcohej në një shkallë të paprecedentë në historinë e Europës.”
“Kundërshtarët e Europës”, shkruajnë ata, “ushqehen nga narrativat e rënies dhe përçarjes.” Ajo që nevojitet, argumentojnë në mbështetje të propozimit të tyre, është t’i kundërvihet kësaj me një histori suksesi evropian – “jo vetëm për Ballkanin Perëndimor, por për Europën në tërësi.”
Shënim personal: Natyrisht, aktualisht as Serbia dhe as Shqipëria (as ndonjë vend tjetër kandidat, përfshirë Malin e Zi) nuk janë gati për t’u pranuar në tregun e përbashkët dhe në Shengen. Megjithatë, opinioni i përbashkët i Ramës dhe Vučić-it mund të nxisë një debat të rëndësishëm dhe të vonuar prej kohësh.
Herën e fundit që një anëtar i ri iu bashkua BE-së ishte Croatia, pothuajse 13 vjet më parë, dhe po bëhet gjithnjë e më e qartë se disa shtete anëtare të BE-së, në parim, nuk dëshirojnë fuqi të reja vetoje brenda Unionit, edhe nëse vendet kandidate do të përmbushnin të gjitha kriteret e anëtarësimit.
Ideja për t’u ofruar vendeve që i plotësojnë kriteret politike dhe ekonomike (parakusht i rëndësishëm!) pranimin në Shengen dhe në tregun e përbashkët ka avantazhin e shmangies së “kurthit të vetos”.
Prandaj, nëse merret seriozisht nga të gjitha palët (një “nëse” i madh), kjo mund të nxisë një përparim të madh dhe t’i japë fund stagnimit të zgjerimit që tashmë ka hyrë në dekadën e dytë.
Ideja nuk ka origjinën te Vučić dhe Rama, por ata janë politikanët e parë me peshë që e përqafojnë publikisht dhe qartë si të tyren. Edhe nëse Shqipëria dhe Serbia nuk janë vendet më të përshtatshme për ta zbatuar këtë qasje tani, një debat mbi të mund të jetë gjithsesi i dobishëm.
Parakushti, natyrisht, do të ishte që oferta të merrej seriozisht nga BE-ja dhe shtetet e saj anëtare – më seriozisht sesa farsa që aktualisht njihet si “politika e zgjerimit të BE-së”.
