Irani e shënjestroi Tel Avivin me raketa që mbanin koka bërthamore me thërmij, në atë që e quajti hakmarrje për vrasjen e shefit të sigurisë së Iranit, Ali Larijani , nga Izraeli, raportoi të mërkurën televizioni shtetëror iranian.
Sulmi i ndodhur gjatë natës së së martës vrau dy persona në një lagje pranë Tel Avivit me popullsi të dendur, ku ka edhe objekte të rëndësishme ushtarake, duke e çuar numrin e të vdekurve në Izrael nga lufta në të paktën 14. Një deklaratë nga Trupa e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit, e lexuar në televizionin shtetëror, tha se armët e përdorura përfshinin raketa Khorramshahr 4 dhe Qadr, të dyja me koka bërthamore me shumë raketa, shkruan Reuters.
Izraeli ka thënë se Irani ka përdorur vazhdimisht koka bërthamore me thërrmija, të cilat shpërndahen në shumë eksplozivë më të vegjël në ajër dhe përhapen në një zonë të gjerë, duke i bërë ato të vështira për t’u kapur, transmeton Sinjali.
Në Iran, një predhë goditi një zonë pranë termocentralit bërthamor Bushehr të martën në mbrëmje, por nuk shkaktoi dëme apo të lënduar, tha Irani për Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike. Shefi i IAEA-së, Rafael Grossi, përsëriti thirrjen e tij për përmbajtje maksimale gjatë konfliktit për të shmangur rrezikun e një aksidenti bërthamor.
Izraeli dhe SHBA-të kanë thënë se parandalimi i Iranit nga zhvillimi i një programi armësh bërthamore ishte një nga qëllimet e sulmeve që ata nisën më shumë se dy javë më parë, të cilat vranë udhëheqësin suprem të vendit dhe shumë zyrtarë të tjerë të lartë.
Qeveria iraniane konfirmoi të martën vrasjen e Larijanit, figurës më të lartë të shënjestruar që nga dita e parë e luftës SHBA-Izrael, kur një sulm izraelit vrau udhëheqësin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei.
Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit, të cilin Larijani e drejtoi si sekretar, tha se djali i Larijanit dhe zëvendësi i tij, Alireza Bayat, u vranë gjithashtu në një sulm izraelit të hënën në mbrëmje.
Vrasjet e synuara ndodhën ndërsa lufta SHBA-Izrael, hap një skedë të rembi Iranin nuk tregon shenja të uljes së tensioneve.
Udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka hedhur poshtë propozimet e përcjella në Ministrinë e Jashtme të Iranit për “uljen e tensioneve ose armëpushimin me Shtetet e Bashkuara“, sipas një zyrtari të lartë iranian i cili kërkoi të mos identifikohej.
Khamenei, i cili mori pjesë në takimin e tij të parë për politikën e jashtme që nga emërimi i tij, tha se nuk ishte “koha e duhur për paqe derisa Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli të gjunjëzohen, të pranojnë humbjen dhe të paguajnë kompensim“, sipas zyrtarit.
Zyrtari nuk sqaroi nëse Khamenei i ri, i cili ende nuk është shfaqur në foto ose në televizion që kur u emërua javën e kaluar për të zëvendësuar babanë e tij të vrarë, kishte marrë pjesë në takim personalisht apo nga distanca.
Irani ka ekzekutuar një burrë të dënuar për spiunazh për Izraelin, tha të mërkurën media e gjyqësorit iranian Mizan.
Burri, i identifikuar si Kurosh Keyvani, ishte dënuar për dhënien e fotografive dhe informacioneve për agjencinë e spiunazhit të Izraelit, Mossad, në lidhje me vende të ndjeshme në Iran, tha ajo.
Sulme izraelite në të gjithë Libanin
Në Liban, një sulm ajror izraelit goditi lagjen Bachoura të Bejrutit në qendër të qytetit të mërkurën, tha një dëshmitar i Reuters. Shpërthime të forta u dëgjuan në zonë pasi ushtria izraelite paralajmëroi banorët të evakuoheshin nga një ndërtesë përpara sulmit.
Sulmi ishte pjesë e një vale më të gjerë sulmesh izraelite ndaj Libanit të mërkurën, duke përfshirë bastisje në pjesë të tjera të kryeqytetit libanez, si dhe në zonat jugore dhe lindore të vendit, duke sinjalizuar një intensifikim të fushatës së Izraelit kundër Hezbollahut të mbështetur nga Irani.
Sulmet ajrore izraelite në Bejrut herët të mërkurën vranë të paktën gjashtë persona dhe plagosën 24 të tjerë, tha ministria e shëndetësisë e Libanit. Në Libanin jugor dhe lindor, të paktën 14 persona u vranë në sulme të ndara ajrore izraelite, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve, duke cituar ministrinë e shëndetësisë.
Sulmet e fundit e zhytin Libanin më thellë në luftën në Lindjen e Mesme, pasi Hezbollahu sulmoi Izraelin më 2 mars, duke thënë se synonte të hakmerrej për vrasjen e udhëheqësit suprem të Iranit. Izraeli është përgjigjur me një ofensivë që ka vrarë më shumë se 900 njerëz në Liban dhe ka detyruar më shumë se 800,000 të largohen nga shtëpitë e tyre, sipas Ministrisë së Shëndetësisë libaneze.
Grupi i të drejtave të njeriut në Iran, HRANA, me seli në SHBA, tha të hënën se rreth 3,000 persona janë vrarë në Iran që nga fillimi i sulmeve SHBA-Izrael në fund të shkurtit. Sulmet iraniane kanë vrarë njerëz në Irak dhe në të gjithë shtetet e Gjirit, si dhe në Izrael.
SHBA-të shënjestrojnë vijën bregdetare të Iranit pranë ngushticës së Hormuzit
Ushtria e Shteteve të Bashkuara tha të martën se kishte shënjestruar vende përgjatë vijës bregdetare të Iranit pranë Ngushticës së Hormuzit me bomba të fuqishme “shkatërruese bunkerësh“, sepse raketat iraniane kundër anijeve përbënin rrezik për transportin ndërkombëtar detar atje.
Ngushtica, një pikë tranziti për një të pestën e tregtisë globale të naftës, mbetet kryesisht e mbyllur ndërsa Irani kërcënon të sulmojë anijet cisternë të lidhura me SHBA-në dhe Izraelin. Çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i ka kritikuar vazhdimisht vendet aleate ditët e fundit për reagimin e tyre të ftohtë ndaj kërkesave të tij për ndihmë ushtarake për të rivendosur kalimin e anijeve cisternë të naftës nëpër rrugët ujore.
Shumica e aleatëve të SHBA-së në Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut i kanë thënë Trump se nuk duan të përfshihen në konflikt, tha ai të martën, duke e përshkruar qëndrimin e tyre si “një gabim shumë të pamend”.
SHBA-të kanë dhënë arsyetime të ndryshueshme për t’u bashkuar me Izraelin për të sulmuar Iranin dhe kanë luftuar për të shpjeguar bazën ligjore për fillimin e një lufte të re, gjë që u theksua nga dorëheqja e së martës e kreut të Qendrës Kombëtare të SHBA-së Kundër Terrorizmit, Joseph Kent. Kent shkroi në letrën e tij të dorëheqjes drejtuar Trump se Irani “nuk përbënte asnjë kërcënim të menjëhershëm për kombin tonë”.
Irani i është përgjigjur sulmeve izraelito-amerikane me sulme të gjera ndaj fqinjëve të saj të Gjirit .
Shtetet arabe të Gjirit janë përballur me më shumë se 2 mijë sulme me raketa dhe dronë ndaj misioneve diplomatike dhe bazave ushtarake amerikane, si dhe infrastrukturës së naftës, porteve, aeroporteve, anijeve dhe ndërtesave banesore dhe tregtare, dhe shumica e tyre kanë synuar Emiratet e Bashkuara Arabe.
Arabia Saudite do të organizojë një takim konsultativ të ministrave të jashtëm nga një numër vendesh arabe dhe islamike në Riad të mërkurën në mbrëmje për të diskutuar mënyrat për të mbështetur sigurinë dhe stabilitetin rajonal, tha ministria e jashtme e mbretërisë.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka thënë se lufta në Lindjen e Mesme ka shkaktuar krizën më të keqe të naftës që nga vitet 1970.
Çmimet e naftës ranë me më shumë se 2 dollarë për fuçi të mërkurën, duke zbutur disa nga rritjet e ndjeshme të së martës, pasi qeveria irakiane dhe autoritetet kurde arritën një marrëveshje për të rifilluar eksportet e naftës nëpërmjet portit Ceyhan të Turqisë, duke ofruar një lehtësim modest për shqetësimet në lidhje me furnizimet.
Por, pa shenja të një uljeje të tensioneve, çmimet e kontratave të ardhshme të naftës Brent janë vendosur mbi 100 dollarë për fuçi për katër seancat e mëparshme radhazi.
Çmimet e naftës janë rritur me rreth 45% që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, duke ngritur shqetësime për një rritje të përsëritur të inflacionit global. Programi Botëror i Ushqimit tha se dhjetëra miliona njerëz do të përballen me uri akute nëse lufta vazhdon deri në qershor.
Linjat ajrore globale dhanë alarmin të martën për çmimet në rritje të karburantit për avionët, duke paralajmëruar për qindra miliona kosto shtesë, tarifa më të larta dhe shkurtime në disa itinerare. Aviacioni global është përfshirë nga trazira, me fluturime të anuluara, të riplanifikuara ose të ridrejtuara, ndërsa pjesa më e madhe e hapësirës ajrore të Lindjes së Mesme mbetet e mbyllur për shkak të frikës nga sulmet me raketa dhe dronë.
