Bizneset e mëdha në Kosovë do të përballen me një rritje të mundshme të çmimit të energjisë elektrike deri në 30%, pas një vendimi të ri të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë (ZRRE). Ky vendim, i cili hyn në fuqi më 1 qershor, do t’i detyrojë kompanitë me mbi 50 punonjës ose me një qarkullim vjetor mbi 10 milionë euro të kalojnë në tregun e hapur të energjisë.
Ky ndryshim do të ndikojë në mënyrën se si bizneset e mëdha furnizohen me energji, pasi ato do të kenë mundësinë të blejnë energjinë nëpërmjet kontratave me operatorët e tregut, në vend që të përdorin furnizuesin e rregulluar të energjisë.
Ramiz Kelmendi: Tregu i hapur i energjisë elektrike godet drejtpërdrejtë qytetarin
Ramiz Kelmendi, Drejtor i Kompanisë “Elkos Group-ETC”, tha për FrontOnline se çdo ndryshim i çmimit të energjisë elektrike është një kosto për biznesin, por gjithashtu edhe për qytetarët.
“Çdo ndryshim I energjisë elektrike, për biznesin është kosto por edhe për qytetarin’’, tha Kelmendi.
Ai deklaroi se është iluzion të mendohet se bizneset do të penalizohen nga ky vendim. Sipas Kelmendit, biznesi do ta kalkulonte energjinë elektrike të shpenzuar në produkte dhe shërbime dhe, në fund të fundit, qytetari do të jetë ai që do të paguajë për këtë rritje të kostos.
‘’Iluzion është të mendosh se biznesi do të sanksionohet ,biznesi do e kalkulojë energjinë elektrike të shpenzuar në produkte të shërbimit që e kryen dhe qytetari prapë duhet të paguajë’’, përfundoi ai.
Kryetari i AKB-së: Liberalizimi i tregut të energjisë mund të rrisë çmimet për bizneset dhe konsumatorët
Agim Shahini kryetar I Aleancës Kosovare të Biznesit (AKB) ka shprehur shqetësim për këtë ndryshim, duke theksuar se, ndërsa organizata ka kërkuar liberalizimin e tregut të energjisë, ky kalim nuk është bërë në kushte të barabarta për të gjitha bizneset.
Bizneset e mëdha, që janë të lidhura me operatorët si KESCO dhe KEDS, kanë mundësinë të blejnë energji më lirë nga KEK-u, përkatësisht me 29,05 euro për megavat, ndërkohë që kompanitë e tjera, që janë të detyruara të blejnë energji nga tregu i hapur, do të përballen me çmime shumë më të larta.
“Ne kemi kërkuar që tregu energjetik të liberalizohet, por jo në këto kushte, ku bizneset nuk janë të barabarta në blerjen e energjisë elektrike. Kompanitë si KESCO dhe KEDS kanë prioritetin dhe mundësinë që të blejnë energjinë më lirë nga KEK-u, përkatësisht me 29,05 euro për megavat’’, tha Shahini.
Përveç kësaj, Shahini ka theksuar se bizneset që plotësojnë kushtet për kalimin në tregun e hapur – ato që kanë mbi 50 punonjës dhe një qarkullim vjetor mbi 10 milionë euro – do të detyrohen të blejnë energjinë më shtrenjtë, gjë që do të ndikojë drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve për konsumatorët.
‘’Kompanitë që i plotësojnë kushtet kanë më shumë se 10 milionë euro qarkullin dhe kanë mbi 50 punëtorë do të detyrohen të blejnë energjinë elektrike shumë më shtrenjtë dhe kjo do të ndikojë dukshm në rritjen e shërbimeve dhe prodhimeve si kosto më të shtrenjtë’’, deklaroi kryetari I AKB-së.
Deputeti i PDK-së: Bizneset në tregun e lirë marrin oferta 225% më shtrenjtë se çmimi i bursës
Ferat Shala, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), është deklaruar ndaj vendimit të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) për të lejuar një rritje të mundshme të çmimit të energjisë elektrike deri në 30% për bizneset e mëdha, duke theksuar se ky është një goditje e drejtpërdrejtë ndaj ekonomisë kosovare dhe qytetarëve.
Shala ka akuzuar Qeverinë e Kosovës për mungesë të kontrollit dhe mbrojtjes së interesave të publikut, duke favorizuar kompanitë private që operojnë në sektorin energjetik, si KEDS, KESCO, NOA dhe GEN. Ai ka theksuar se, ndërsa qytetarët dhe bizneset përballen me çmime gjithnjë e më të larta të energjisë, këto kompani vazhdojnë të realizojnë fitime të garantuara pa asnjë rrezik të dukshëm.
“Ne po shohim një realitet të dëmshëm, ku në vend të kontrollit publik, kemi fitime të garantuara për kompanitë private, ndërsa qytetari i zakonshëm paguan gjithnjë e më shumë,” ka thënë Shala.
Sipas Shalës, ky sistem i ri që do të detyrojë bizneset të kalojnë në tregun e hapur të energjisë do të sjellë pasoja të mëdha për sektorin privat dhe do të përkeqësojë situatën ekonomike për shumë kompani, që tashmë përballen me kushte të vështira
‘’Sot bizneset që po pritet të dalin në tregun e lirë kanë marrë ofertat me 225% më shtrenjtë se çmimi aktual i bursës’’, tha deputeti i PDK-së.
Bellaqa: Tregu i energjisë elektrike duhet te hapet , jo të jetë treg i monopolizuar
Jakup Bellaqa, njohës i çështjeve ekonomike, ka theksuar se tregu i energjisë elektrike duhet të hapet dhe të mos jetë një treg i monopolizuar. Ai ka shtuar se kalimi në tregun e hapur do t’u mundësojë bizneseve të zgjedhin operatorin privat dhe të mos varen më nga tarifat e rregulluara nga shteti.
‘’Tregu i energjisë elektrike duhet te hapet dhe jo të jetë treg i monopolizuar, ndërsa kalimi ne treg të hapur bizneseve ju mundëson qe ta zgjedhin operatorin privat ‘’, tha Bellaqa.
Megjithatë, Bellaqa ka paralajmëruar se ky kalim mund të jetë sfidues për bizneset në fazën fillestare, pasi ato mund të përballen me mungesë informacioni dhe kapacitetesh teknike dhe administrative për tregun e hapur.
‘’Ne hapin fillestare do te jetë sfiduese për bizneset sepse nuk kanë informacione te mjaftueshme dhe kapacitete teknike dhe administrative’’, tha Bellaqa.
Në aspektin afatgjatë, ai ka theksuar se ky proces do të ketë ndikim pozitiv, pasi tregu do të rregullohet dhe do të shkojë drejt liberalizimit, ku forca e ofertës dhe kërkesës do të ndikojnë për të krijuar një treg më efikas dhe konkurrues.
‘’Ne aspektin afatgjate ndikon pozitivisht sepse rregullohet tregu dhe shkon drejte liberalizimit ku ndikon forca e ofertës dhe kërkesë’’, tha njohësi I ekonomisë.
Megjithatë, ai ka theksuar rëndësinë e një rregullimi të duhur të tarifave nga ZRRE-ja, duke korrigjuar ato sipas rajonit dhe kostos reale të energjisë, për të shmangur ngritjen e çmimeve që mund të dëmtojnë konsumatorët dhe bizneset.
‘’ZRRE-ja do te duhej qe këto tarifa ti rregullon dhe ti korrekton sipas rajonit dhe sipas kostos direkte. Dhe mos ta vështirësoj zinxhirin furnizues te produkteve bazike dhe mos te bëhet shporta e konsumatorit e papërballueshme’’, përfundoi Bellaqa.
