Mosvotimi i buxhetit të Kosovës për vitin 2026 është shndërruar në një nga çështjet më të ndjeshme politike dhe ekonomike në vend, duke krijuar pasiguri për funksionimin e institucioneve dhe mirëqenien e qytetarëve.
Kjo situatë rrezikon të paralizojë sektorët kyç të shtetit, nga arsimi e shëndetësia, te siguria dhe administrata publike. Vonesat në miratim të buxhetit, po shihen si rrezik i drejtpërdrejtë për vazhdimësinë e shërbimeve publike, pagat e punonjësve dhe realizimin e projekteve kapitale që komunat dhe qeveria qendrore i kanë planifikuar për vitin e ardhshëm.
Ekspertë të ekonomisë paralajmërojnë se hyrja në vitin 2026 pa buxhet të ri mund të shkaktojë dëme afatgjata në ekonominë e vendit, duke frenuar investimet dhe duke dobësuar besimin e partnerëve ndërkombëtarë.
Në anën tjetër, sindikatat dhe përfaqësuesit e tyre, theksojnë se një numër i madh punëtorësh, veçanërisht ata me paga të ulëta dhe kredi aktive, rrezikojnë të mbeten pa të ardhura, çka mund të shkaktojë tensione sociale dhe kërkesa për veprime sindikale.
Ndërsa partitë politike akuzojnë njëra-tjetrën për bllokadë, pasojat e mosvotimit të buxhetit po afrohen me shpejtësi, duke e bërë urgjente gjetjen e një zgjidhjeje para se situata të kthehet në krizë të plotë financiare dhe institucionale.
Përfaqësuesi i Sindikatës së Shërbyesve Civil, Ali Gashi, për Front
Online, ka paralajmëruar rrezik të madh financiar dhe social nëse buxheti i Kosovës për vitin 2026 nuk miratohet me kohë.
Ai tha se hyrja në vitin e ri pa buxhet do të krijonte pasiguri të thellë për pagat e punonjësve publikë dhe funksionimin e shërbimeve bazë.
“Mos votimi i buxhetit të Kosovës për vitin 2026 është i dëmshëm sepse ne po futemi në vitin 2026 pa buxhet dhe do të viheshin në diskutim komplet paga e shërbyesve publik dhe shërbimet tjera, pagesat si në aspektin e mbulimit të shpenzimeve të pagesave sociale, por edhe pagesave tjera e që rrjedhimisht do të shkaktonin një turbulence shumë të madhe, financiare dhe Ekonomiko-sociale për ne si qytetarë”, deklaroi Gashi për FrontOnline.
Ai potencoi se pasojat do t’i preknin drejtpërdrejt anëtarët e sindikatës, duke paralajmëruar pasoja afatgjata.
“Ky mos votim i afekton drejtpërdrejt anëtarësinë tonë, shërbyesit tonë, sepse një numër i madh i tyre mund të kenë edhe kredi dhe nëse s’ka paga pas muajit shkurt, atëherë situata do të ishte shumë shqetësuese dhe me pasoja shumë të gjata”, u shpreh ai.
Kryetari i SBASHK-ut, Rrahman Jasharaj, për Front Online, ka shprehur shqetësim të thellë lidhur me mundësinë që buxheti i Kosovës për vitin 2026 të mos votohet, duke paralajmëruar pasoja të rënda për punëtorët e arsimit dhe sektorin publik në tërësi.
“Si duket nuk do të ketë votim të ligjit të vitit 2026 dhe kjo jo vetëm për SBASHK-un, por edhe për të tjerët do të paraqet problem shtesë”, tha Jasharaj.
Ai kujtoi se shumica e punonjësve të arsimit tashmë përballen me vështirësi të mëdha ekonomike.
“Shumica e shërbyesve të arsimit jetojnë me pagë e tyre, por kanë edhe kredi sepse pagat nuk mjaftojnë për të blerë gjëra më të mëdha. Konsideroj se kjo nuk do të duhej të ndodhte”, tha ai.
Jasharaj u bëri thirrje partive politike që të gjejnë një zgjidhje për të mos i lënë punëtorët pa paga.
“Uroj që të gjendet ndonjë zgjedhje mes partive, në mënyrë që të mos na lë pa paga sepse jo vetëm punëtorët e arsimit por edhe të tjerët, nuk janë të kënaqur me pagat e tyre, por mos të mbesin tashmë dhe pa paga’’, theksoi ai
Ai paralajmëroi se mungesa e pagave do të shkaktonte jo vetëm krizë sociale, por edhe reagime sindikale.
“Nëse s’ka paga, do të krijohen tensione të reja dhe pa mëdyshje do të ketë edhe kërkesa për veprime sindikale”, deklaroi kreu i SBASHK-ut.
Kryetari i Sindikatës së Zjarrfikësve të Kosovës, Muharrem Beka, për Front Online, ka folur në rast të mosvotimit të buxhetit për vitin 2026, duke e cilësuar situatën si rrezik të drejtpërdrejtë për stabilitetin e shtetit dhe mirëqenien e punonjësve të sektorit emergjent.
“Mosmiratimi i buxhetit është problem jetësor dhe për shtetin e Kosovës”, tha Beka.
Ai kërkoi që institucionet të veprojnë me urgjencë dhe të tejkalojnë bllokadën politike.
“Ky ngërç duhet të zgjidhet sa më parë se është në interes të të gjithëve, nuk mund të interferojmë se kjo është çështje politike, janë të obliguar që të bëjnë zgjidhje, nuk duhet të mbetet asnjë kategori pa paga se kjo ndikon negativisht në shtet,” u shpreh ai për Front Online.
Beka paralajmëroi se pasojat do të jenë veçanërisht të rënda për zjarrfikësit, të cilët përballen me vështirësi financiare.
“Pjesa dërrmuese e zjarrfikësve janë në kredi dhe nuk mund të ja dalin,” tha ai
Njohësi i ekonomisë, Arton Muhaxheri, për FrontOnline, ka folur ndaj mosvotimit të buxhetit për vitin 2026, duke e quajtur situatën një bllokadë serioze që po dëmton drejtpërdrejt funksionimin e shtetit dhe stabilitetin ekonomik të vendit.
“Mosvotimi i buxhetit është një sabotim i hapur institucional. Përgjegjësja kryesore për këtë bllokadë është Vetëvendosje, e cila po e përdor buxhetin si mjet presioni politik, duke i vendosur interesat partiake mbi interesin e shtetit. Kjo nuk është lojë politike është dëm i drejtpërdrejtë që po u bëhet komunave, qytetarëve dhe gjithë sektorëve që mbështeten te buxheti i ri”, deklaroi Muhaxheri.
Ai paralajmëroi pasoja serioze ekonomike dhe institucionale nëse bllokada vazhdon edhe në muajt e parë të vitit të ardhshëm.
“Nëse kjo bllokadë vazhdon deri në mars 2026, pasojat do të jenë të rënda: investimet kapitale ndalen, projektet infrastrukturore dhe komunale bllokohen, kontratat rrezikohen, shërbimet publike hyjnë në krizë, ndërsa ekonomia e vendit futet në stagnim. Partnerët ndërkombëtarë e humbin besimin, investitorët tërhiqen, dhe Kosova mbetet e ngujuar me një buxhet të vjetër që nuk i mbulon as nevojat minimale të vitit të ardhshëm”, theksoi ai
Muhaxheri tha se zgjidhja është e pa alternativë dhe kërkon reflektim të menjëhershëm institucional.
“Zgjidhja është e qartë: Vetëvendosje duhet të heqë dorë menjëherë nga bllokada dhe kushtëzimet. Buxheti nuk është pronë e një partie është baza e funksionimit të shtetit. Çdo ditë vonesë është dëm i qëllimshëm dhe përgjegjësia bie drejtpërdrejt mbi ata që po e mbajnë peng”, u shpreh Muhaxheri.
