Bota e futbollit u trondit këtë javë pasi Kombëtarja e Senegalit humbi zyrtarisht titullin e Kupës së Kombeve të Afrikës 2026. Vendimi i CAF e regjistroi finalen me rezultat 3-0 në favor të Kombëtarja e Marokut, duke përmbysur atë që ndodhi në fushë.
Finalja ishte një nga më dramatiket në historinë e kompeticionit. Senegalit iu anulua një gol në fund për një faull të diskutueshëm në sulm, ndërsa pak minuta më vonë u akordua një penallti për Marokun pas ndërhyrjes së VAR-it.
I revoltuar nga vendimet, stafi dhe lojtarët e Senegalit u larguan nga fusha për disa minuta në shenjë proteste. Edhe pse u rikthyen dhe në fund fituan 1-0 pas vazhdimeve, kjo ndërprerje u konsiderua shkelje e rëndë nga rregullorja, çka solli humbjen zyrtare të ndeshjes në tavolinë.
Ky rast i bujshëm nuk është i vetmi në histori. Futbolli ka njohur edhe më parë raste kur titujt janë hequr për shkelje të ndryshme – nga manipulimi i ndeshjeve deri te shkeljet administrative.
Elgin City (1992/93)
Elgin City mendonte se kishte siguruar titullin e Highland League pas një fitoreje bindëse 6-0 në ndeshjen e fundit. Megjithatë, problemi qëndronte te mënyra se si e arritën këtë fitore.
Klubi vendosi ta zhvendosë ndeshjen një ditë më herët, nga e shtuna në të premten, për të shmangur pezullimet e disa lojtarëve kyç që do të mungonin nëse ndeshja luhej sipas kalendarit. Në thelb, ishte një manovër për të përfituar nga një “boshllëk” në rregullore.
Liga e konsideroi këtë si shkelje serioze dhe vendosi t’ua heqë titullin. Situata u bë edhe më e pazakontë kur nënkampioni refuzoi ta pranonte trofeun, duke bërë që sezoni të mbetet pa fitues zyrtar. Edhe sot, ky rast konsiderohet unik në historinë e futbollit britanik.
Olympique Marseille (1992/93)
Sezoni 1992/93 ishte historik për Olympique de Marseille, pasi klubi fitoi si kampionatin francez ashtu edhe Ligën e Kampionëve. Por suksesi në Francë u njollos shpejt nga një skandal i madh.
Presidenti i klubit, Bernard Tapie, u akuzua se kishte tentuar të korruptonte lojtarë të Valenciennes FC për të ndikuar në rezultatin e një ndeshjeje vendimtare. Njëri prej lojtarëve refuzoi ofertën dhe e raportoi rastin.
Pas hetimeve, Marseille u shpall fajtor, iu hoq titulli i Ligue 1 dhe u dënua me rënie nga kategoria. Megjithatë, klubi e mbajti trofeun e Ligës së Kampionëve, duke e bërë këtë një nga rastet më kontradiktore në histori.
Shanghai Shenhua (2003)
Shanghai Shenhua fitoi titullin në kampionatin kinez në vitin 2003, por skandali shpërtheu vite më vonë. Hetimet zbuluan se drejtuesit e klubit kishin paguar gjyqtarë për të ndikuar në rezultatet e disa ndeshjeve kyçe.
Fillimisht, rasti nuk u trajtua me seriozitetin e duhur, por me kalimin e viteve dolën prova të reja që vërtetonin manipulimin. Në vitin 2013, Federata Kineze vendosi ta anulojë titullin e vitit 2003.
Asnjë ekip tjetër nuk u shpall kampion, duke e lënë atë sezon pa fitues zyrtar dhe duke dëmtuar rëndë reputacionin e futbollit kinez.
Genoa (2004/05)
Genoa ishte shumë pranë rikthimit në Serie A pasi fitoi kampionatin e Serie B. Sulmuesi Diego Milito ishte një nga protagonistët kryesorë të atij sezoni.
Megjithatë, në ndeshjen vendimtare, drejtuesit e klubit u përfshinë në një skandal trukimi. Ata paguan drejtues të klubit kundërshtar për të ndikuar në rezultat. Rasti u zbulua shpejt dhe autoritetet italiane reaguan ashpër.
Genoa jo vetëm që humbi titullin, por u ndëshkua me rënie direkte në Serie C1, duke humbur gjithçka që kishte arritur në fushë. Ky mbetet një nga rastet më të rënda të manipulimit në futbollin italian.
Juventus (2004/05 & 2005/06)
Rasti më i famshëm në historinë moderne është ai i Juventus në skandalin “Calciopoli”. Hetimet zbuluan një rrjet të gjerë manipulimi ku drejtuesit e klubit ndikonin në caktimin e gjyqtarëve për të favorizuar ekipin.
Figura kyçe ishte drejtori sportiv Luciano Moggi, i cili u përjashtua përjetësisht nga futbolli. Si pasojë, Juventusit iu hoqën dy tituj të Serie A dhe u dërgua në Serie B.
Një prej titujve iu dha Inter, ndërsa tjetri mbeti pa fitues. Ky skandal tronditi futbollin italian dhe pati pasoja afatgjata për klubin dhe ligën.
Pse rasti i Senegalit është kaq i diskutueshëm?
Ndryshe nga rastet e mësipërme që lidhen kryesisht me korrupsion apo manipulim, rasti i Senegali lidhet me sjelljen gjatë ndeshjes. Largimi nga fusha në shenjë proteste u konsiderua si braktisje e ndeshjes, duke i dhënë bazë ligjore CAF për ta regjistruar humbjen 3-0.
Megjithatë, fakti që Senegali fitoi në fushë dhe se vendimet e gjyqtarit ishin shumë të diskutueshme, e bën këtë një nga rastet më të debatueshme në historinë e futbollit afrikan.
Çështja pritet të vazhdojë në instanca të tjera, ndërsa mbetet për t’u parë nëse ky vendim do të ndryshojë apo do të mbetet një precedent i ri në futbollin ndërkombëtar.
