Kur mbërrini në një qendër votimi në Gjermani, mund të habiteni kur të merrni një fletë votimi sa gjatësia e listës së leximit të një studenti të diplomuar.
Shumë të huaj në Gjermani do të jenë të emocionuar për të votuar për herë të parë në zgjedhjet federale të 2025-ës. Vetëm në vitin 2023, më shumë se 200,000 ndërkombëtarë të natyralizuar si gjermanë – dhe raportet sugjerojnë se ky numër është rritur në vazhdën e ligjit të ri të shtetësisë gjermane.
Për këta të ardhur në sistemin zgjedhor gjerman, disa gjëra mund të duken paksa të çuditshme. Çfarë është e gjithë kjo për kandidatët për kancelar, pse Bundestagu është kaq i madh, çfarë është ‘Wahl-o-Mat’ dhe pse duhet kaq shumë kohë për të formuar një qeveri pas zgjedhjeve?
Një ndër pyetjet më të shpeshta lidhet me: “Pse fletët e votimit janë mjaft të mëdha për të veshur me letër muri shtëpitë?”
Ja çfarë duhet të dini.
Sistemi me dy vota
Në zgjedhjet në vende të tjera, si në Mbretërinë e Bashkuar, votuesit ka të ngjarë të jenë mësuar të zgjedhin partinë e tyre të preferuar dhe thjesht të vënë një ‘X’ në kutinë e duhur. Gjërat funksionojnë pak më ndryshe në Gjermani.
Kur merrni fletën tuaj të votimit, gjëja e parë që do të vini re është se ajo është e ndarë në gjysmë: njëra palë kërkon ‘Erssttimme’ (votimin e parë) dhe ka një listë me emra, dhe pala tjetër kërkon ‘Zweitstimme’ (votimin e dytë) dhe ka një listë partish.
Fakti që çdo votues ka dy vota në vend të një, është një veçori e sistemit politik të Gjermanisë. Për të zgjedhur deputetët, vendi përdor atë që njihet si Sistemi i Përfaqësimit Proporcional me Anëtarë të Përzier, ose shkurt MMP, transmeton albinfo.ch.
Nën përfaqësimin proporcional, partitë marrin vendet e tyre në parlament bazuar në përqindjen e votave që marrin (mbi pragun prej 5 për qind). Kjo do të thotë se në një parlament me 100 vende, një parti që merr 20 për qind të votave do të merrte 20 vende.
Përkrahësit e këtij sistemi thonë se ai është më demokratik se sistemet e tjera të votimit, si First Past the Post ose Winner Takes All, ku votat për çdo kandidat të humbur hidhen efektivisht në koshin e plehrave. Për shembull, në Mbretërinë e Bashkuar ose SHBA, numri aktual i votave që merr një parti mund të jetë një pasqyrim i dobët i numrit të vendeve me të cilat përfundojnë.
Në Gjermani, megjithatë, merret parasysh një tjetër preferencë: preferenca e votuesve për një kandidat specifik vendor, shkruan thelocal. Ky mund të jetë dikush nga një parti për të cilën mund të mos votoni normalisht, por që e ka dëshmuar veten se është një politikan lokal i angazhuar dhe efektiv.
Vota e parë, pra, është për përfaqësuesin tuaj vendor dhe e dyta është për partinë që ju pëlqen më shumë. Vendet në parlament më pas ndahen bazuar kryesisht në përqindjen e votave të një partie, por edhe në numrin e ‘votave të para’ që marrin kandidatët specifikë.
Pse ka kaq shumë parti?
Një arsye tjetër për fletët e gjata të votimit në Gjermani është numri i madh i partive për të cilat mund të votoni. Nëse jeni nga një vend me më shumë sistem dypartiak, ky mund të jetë një tronditje e madhe kulturore.
Duke skanuar listën e opsioneve në ditën e zgjedhjeve, mund të jeni të mbingarkuar nga zgjedhja. Si dhe partitë si të Gjelbrit dhe CDU, ju mund të votoni për Partinë për Mbrojtjen e Kafshëve me një çështje (Tierschutzpartei) apo edhe për Shoqatën e Votuesve të Shleswigut të Jugut (Südschleswigscher Wählerverband), e cila mbron pakicat friziane.
Pra, pse votuesit kanë kaq shumë opsione në Bundesrepublik? Në shumë mënyra, kjo është edhe për shkak të përfaqësimit proporcional.
Megjithëse Gjermania ka vendosur pragun e saj prej pesë për qind për të ndaluar hyrjen e shumë partive në Bundestag, kjo konsiderohet gjerësisht si një pengesë mjaft e ulët. Kjo bën të mundur që partitë shumë më të vogla dhe më pak të financuara të dalin në zgjedhje dhe të hyjnë në skenë të rinjtë.
Për shembull, këtë vit Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) e sapothemeluar – një e shkëputur majtiste-konservatore nga partia e majtë Linke – ka një shans për të hyrë në Bundestag. Në shumë sisteme të tjera zgjedhore, kjo do të ishte e paimagjinueshme.
Vlen gjithashtu të kujtohet se kushtetuta gjermane u formulua me kujdes pas epokës naziste për të balancuar stabilitetin me gjithëpërfshirjen. Kjo do të thotë se parti të shumta janë të mirëseardhura, duke reflektuar spektrin e plotë të jetës dhe shoqërisë gjermane.
E gjithë kjo kontribuon që fletëvotimet gjermane t’i bëjnë fletëvotimet e gjata që janë. Megjithëse votuesit mund të mos jenë të entuziazmuar për leximin shtesë, gjithçka është në shërbim të avancimit të demokracisë.
