Eugen Cakolli nga KDI ka komentuar aktgjykimin e sotëm të Gjykatës Kushtetuese lidhur me konstituimin e Kuvendit të Kosovës, duke e cilësuar si një vendim që “qartëson pjesërisht” procedurat, por që ende lë hapësira për interpretime.
Sipas tij, pas këtij aktgjykimi, situata në praktikë është e qartë: seanca konstituive duhet të vazhdojë brenda 48 orëve, ndërsa Kuvendi nuk mund të konstituohet pa u zgjedhur të gjithë nënkryetarët, pasi zgjedhja e tyre është obligim kushtetues e jo vetëm çështje procedurale.
Cakolli ka theksuar se tani çështja nuk është më “a do të konstituohet Kuvendi”, por “kush do ta bllokojë konstituimin” – shumica shqiptare apo komunitetet.
Ai ka sqaruar se Lista Serbe ka të drejtë t’i propozojë sërish të gjithë 10 deputetët e saj për pozitën e nënkryetarit, duke theksuar se, nëse asnjëri prej tyre nuk merr shumicën e votave, duhet të propozohet edhe deputeti Nenad Rashiq, i cili është serb, por jo pjesë e Listës Serbe.
“Lista Serbe ka të drejtë t’i propozojë sërish secilin prej 10 deputetëve serb për pozitën e nënkryetarit. Normalisht, pres që të propozohen të 9 deputetët e saj, me nga tri tentime për secilin”, shkroi Cakolli në Facebook.
Në rast se Lista Serbe refuzon ta propozojë Rashiqin, Kryetari i Kuvendit mund të zbatojë procedurën e shortit, të cilën Gjykata nuk e ka cilësuar si kundërkushtetuese. Sipas Cakollit, kjo mbetet instrument legjitim për të shmangur bllokadën.
Megjithatë, ai paralajmëron se nëse as pas shortit nuk arrihet zgjedhja e nënkryetarit serb, përgjegjësia bie mbi shumicën shqiptare, pasi komuniteti serb do ta ketë “konsumuar të drejtën e vet deri në fund”. Në këtë rast, Kuvendi do të konsiderohej i dështuar për t’u konstituuar, dhe zgjedhjet e reja do të ishin zgjidhja e vetme logjike.
Cakolli kujton edhe një përjashtim të përmendur nga Kushtetuesja, që lejon funksionimin e Kuvendit edhe pa një ose dy anëtarë të Kryesisë, por thekson se kjo vlen vetëm kur komuniteti serb vetë e pengon procesin, jo kur shumica refuzon të votojë kandidatin e tyre.
“• Përjashtimi i vendosur nga Gjykata (pika 148) – që lejon funksionimin edhe pa një (apo deri në dy) anëtar të Kryesisë – vlen vetëm në situatën hipotetike kur komuniteti serb vetë e pengon procesin, duke mos propozuar fare”, shkroi Cakolli.
Në përfundim, Cakolli thekson se komuniteti serb ka një formë “vetoje”, por ajo është relative, dhe zbatimi i saj varet nga vullneti politik i shumicës për të respektuar frymën e Kushtetutës dhe për ta përmbyllur procesin e konstituimit të Kuvendit.
