Për pesë vjet si e para e shtetit, Vjosa Osmanit ia pa ‘hairin’ veç një e dënuar. Një e dënuar për Rrezikim të Trafikut Publik, ka qenë e vetmja që është falur nga presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë mandatit të saj të plotë.
Më 29 janar të këtij viti, Osmani vendosi t’ia falte dënimin e mbetur të dënuarës me inicialet A.C. Në pesë vjet qëndrimi në postin e presidentes, kjo ishte falja e vetme nga Vjosa Osmani. Kjo, pavarësisht se veç gjatë vitit 2025, Shërbimi Korrektues i Kosovës ia ka proceduar Osmanit 64 kërkesa
“Gjatë vitit 2025, Shërbimi Korrektues i Kosovës ka proceduar 64 kërkesa për falje të dënimit, ndërsa 5 kërkesa janë ende në proces të kompletimit të raporteve. Gjatë pesë viteve të fundit kemi pranuar vetëm një Dekret për Falje, me nr. 04/2025, i datës 29.01.2025, me të cilin të dënuarës A. C. i është falur pjesa e mbetur e dënimit. E njëjta ka qenë e dënuar për veprën penale Rrezikim i Trafikut Publik”, ka thënë për Nacionalen, Florent Gashi, zëdhënës i Shërbimit Korrektues të Kosovës.
Falja dhe amnistia janë të rregulluara që nga viti 2009 me Ligjin për Faljen. Ky ligj ia jep të drejtën presidentit faljen e personave të dënuar nëpërmjet një vendimi. Kjo bazuar në disa kritere të cilat janë: pesha e krimit, rreziku i recidivizmit, pendimi i sinqetë dhe shfaqja e sjelljeve dhe karakterit të respektueshëm.
Megjithatë, për 5 vite mandat, Vjosa Osmani e fali veç një të dënuar. Nga Presidenca nuk kanë treguar pse ka pasur kaq pak falje brenda një mandati të plotë, por kanë theksuar se kërkesat ishin trajtuar nga Komisioni.
“Ju njoftojmë se gjatë vitit 2025, Zyra e Presidentes së Republikës së Kosovës ka pranuar gjithsej gjashtëdhjetë (60) kërkesa për falje të personave të dënuar. Prej tyre, gjatë vitit 2025 Komisioni për shqyrtimin dhe vlerësimin e kërkesave për falje ka shqyrtuar pesëdhjetë e gjashtë (56) kërkesa për falje të personave të dënuar. Në këtë numër përfshihen edhe shtatëmbëdhjetë (17) kërkesa të bartura nga fundi i vitit 2024, kurse në pritje për shqyrtim nga Komisioni janë edhe njëzet e një (21) kërkesa tjera të cilat janë pranuar në këtë fundvit”, thuhet në përgjigjen e Bekim Kupinës, shef i kabinetit në Presidencë.
Ai më tutje bëri të ditur se komisioni kishte rekomanduar faljen për dy persona, megjithatë për njërin prej tyre, më vonë ishte aprovuar lirimi me kusht.
“Komisioni me konsensus ka vendosur që nga këto kërkesa, të rekomandohen për falje dy (2) persona të dënuar, prej të cilëve Presidentja e Republikës së Kosovës ka falur një (1) person, kurse personi tjetër, gjatë periudhës së shqyrtimit të rekomandimit të Komisionit ashtu siç përcaktohet me legjislacionin në fuqi, jemi njoftuar se personit në fjalë veçse i është aprovuar lirimi me kusht. Gjatë këtij viti, nuk ka pasur rekomandime tjera për faljen e personave të dënuar nga ana e Komisionit”, thuhet më tutje në përgjigjen e Kupinës për Nacionalen.
Bazuar në Ligjin për Falje, kërkesa fillimisht paraqitet me shkrim nga personi, dhe të gjitha të dhënat i dorëzohen Presidentit nga Shërbimi Korrektues i Kosovës.
Për ta përcaktuar vendimmarrjen mbi kërkesat për falje, prej nëntorit të vitit 2017 ekizston edhe një Rregullore specifike. Kjo rregullore përcakton se të gjitha kërkesat që i drejtohen Presidentit, barten në departament i cili e vlerëson nëse kërkesa është e plotë dhe sipas kritereve. Të gjitha detajet e kërkuara nga departamenti, duhet t’i ofrojë Ministria.
Pasi që dokumentacioni të kompletohet, krijohet një Komision i cili duhet ta vlerësojë kërkesën. Anëtarët e Komisionit janë së paku 5, dhe duhet të jenë të pavarur. “Komisioni përbëhet me përfaqësues nga: zyra e presidentit, lëmia e drejtësisë, gjyqësori dhe shoqëria civile”, thuhet në Rregullore. Komisioni duhet që brenda tre muajve të marrë një vendim, dhe rekomandimin t’ia përcjellë presidentit/es.
“Presidenti shqyrton raportin e Komisionit dhe vlerëson rekomandimet e Komisionit, i miraton ose nuk i miraton ato, vendos për të dhënë falje tjetër nga ajo që është rekomanduar apo vendos për të mos falur. Kur rekomandimi miratohet nga Presidenti, Departamenti përgatit dekretin sipas procedurave përkatëse”, thuhet më tutje në këtë rregullore.
Qëllimi kryesor pse mundësohet falja, është që të nxitet risocalizimi dhe sjellja e mirë tek të dënuarit. Në të kaluarën ka pasur kritika për formën se si janë falur të dënuarit, përderisa në 5 vitet e fundit, duket se kërkesat e të dënuarve nuk janë përfillur.
