Volodymyr Zelensky përballet me një dilemë të vështirë ekzistenciale, ndërsa negociatat ndërkombëtare për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë duket se po hyjnë në fazën e tyre përfundimtare, me fokus – sipas Corriere della Sera – në koncesionin e territorit në Donbas në këmbim të rindërtimit të vendit dhe garancive të sigurisë nga Perëndimi.
Marrëveshja e paqes duket se ekziston në letër, por ende nuk është nënshkruar. Zelensky hezitoi deri në minutën e fundit për të konfirmuar udhëtimin e tij në Davos pasi zhvillimi i luftës e ka vënë tani përballë një çështjeje dramatike të ndërgjegjes: të pranojë propozimin e Donald Trump, me rrezikun që angazhimet e tij të rezultojnë të zbrazëta dhe të çojnë në katastrofë, ose të vazhdojë një luftë që tashmë ka kushtuar, sipas vlerësimeve, mbi 100,000 jetë dhe ka imponuar kushte çnjerëzore mbi miliona ukrainas.
Fokusi tani është zhvendosur në Abu Dhabi pas serisë së konsultimeve në Davos dhe Moskë, ku sot dhe nesër delegacionet nga SHBA-ja, Rusia dhe Ukraina do të takohen – për herë të parë në një tryezë të përbashkët.
Katër dokumente të ndryshme
Valixhet e negociatorëve përmbajnë të paktën katër dokumente të ndryshme , të cilat, në teori, përbëjnë marrëveshjen e paqes. I pari është një tekst i përgjithshëm “ombrellë” për të gjithë paketën, siç zbuloi kryeministri kroat Andrej Plenkoviç për Corriere. Vijojnë tre anekse thelbësore. Më i rrezikshmi politikisht për Zelensky parashikon, në thelb, dhënien me koncesion Rusisë të një pjese të Donbasit, dhe konkretisht 20% të rajonit ende të lirë të Donetskut, të cilin Moska e pretendon.
Plenkoviç thekson, megjithatë, se “është e rëndësishme që territori të mos jepet de jure” në mënyrë që “të ketë hapësirë dhe kohë për të rishqyrtuar atë që është e negociueshme “, duke lënë një dritare të hapur për kthimin e territoreve në të ardhmen, kur Putini të mos jetë më në pushtet.
Kompromiset thelbësore
Për Zelenskyn , ky lëshim mund të jetë fatal. Opinioni publik ukrainas po reagon fuqishëm, ndërsa humbja e fortifikimeve të Donetskut do ta linte frontin të ekspozuar ndaj përparimeve të reja ruse përgjatë fushës së hapur deri në Dnieper dhe prej andej në Odessa. Një skenar i tillë do të thoshte në mënyrë efektive fundin e Ukrainës së pavarur, pasi vendi do të humbiste aksesin në Detin e Zi dhe do të bëhej i varur nga pëlqimi rus për eksportet e tij.
Për të kompensuar këtë rrezik të madh, Shtetet e Bashkuara po ofrojnë dy kompromise të rëndësishme . Një dokument, i zbuluar nga Politico, përshkruan një plan ambicioz prej 800 miliardë dollarësh financim publik dhe privat për rindërtimin dhe rifillimin ekonomik të Ukrainës së pasluftës, nën udhëheqjen e shefit të BlackRock, Larry Fink. I dyti parashikon garanci sigurie amerikane për Kievin, të kombinuara me dërgimin e forcave evropiane në territorin ukrainas.
Në thelb, Zelenskyt i kërkohet të shkëmbejë territor për para dhe garanci mbrojtëse perëndimore. “Jam optimist. Kemi vetëm një çështje të pazgjidhur – Donetsku. Kemi diskutuar shumë mundësi, kështu që është e zgjidhshme. Zelensky është i disponueshëm”, tha Witkoff.
