Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar se gjatë periudhës 16 prill – 6 korrik 2026, në vend janë regjistruar gjithsej 52 raste të konfirmuara me fruth.
Sipas të dhënave të IKShPK-së, numri më i madh i rasteve është regjistruar në Prishtinë me 17 raste, pasuar nga Ferizaj me 12 raste, Kaçaniku me 6 raste dhe Fushë-Kosova me 5 raste. Ndërsa, në Lipjan, Vushtrri, Shtime dhe Obiliq janë raportuar nga dy raste, kurse nga një rast është regjistruar në Gjilan, Drenas, Deçan dhe Viti.
Mjekët në Kosovë vazhdimisht kanë berë thirrje për vaksinimin e fëmijëve, pasi sipas tyre, kjo ka ndikuar që numri i këtyre rasteve të shtohet.
Por, pavarësisht thirrjeve të mjekëve, është një numër i prindërve që “nuk u besojnë” institucioneve shëndetësore.
Për këtë shkallë të mosbesimit të tyre kanë folur psikologë dhe sociologë, që tregojnë mënyrën se si dezinformatat po ndikojnë te disa prindër kosovarë.
Psikologia Ema Jashari Skeja për klankosova.tv ka komentuar arsyet e mosvaksinimit të fëmijëve nga ana e prindërve.
Ajo tha se prindërit po ndikohen nga dezinformatat në lidhje me vaksinat që shpërndahen në rrjetet sociale.
“Një nga arsyet kryesore pse disa prindër nuk i vaksinojnë fëmijët është frika. Kur bëhet fjalë për shëndetin e fëmijës, prindërit ndikohen shumë lehtë nga informacionet që dëgjojnë në rrjete sociale, nga familjarët apo nga rrethi. Shpesh një rast i treguar në mënyrë emocionale ndikon më shumë sesa një shpjegim profesional.Te ne, ende ka shumë dezinformata rreth vaksinave, sidomos rreth vaksinës kundër fruthit. Vazhdon të përmendet gabimisht lidhja e saj me autizmin, edhe pse kjo është hedhur poshtë prej kohësh nga studimet shkencore”, tha fillimisht ajo.
Ajo e listoi edhe mosbesimin ndaj institucioneve si një nga arsyet e këtij fenomeni.
“Një arsye tjetër është edhe mosbesimi ndaj institucioneve. Kur qytetarët nuk kanë besim të plotë te sistemi shëndetësor apo te institucionet në përgjithësi, ky dyshim bartet edhe te procesi i vaksinimit. Gjithashtu, vetëm thirrja “vaksinojeni fëmijën” nuk mjafton. Prindërit kanë nevojë që dikush t’i dëgjojë, t’u përgjigjet në pyetje dhe t’ua sqarojë qartë përfitimet dhe efektet e mundshme anësore.Mendoj se prindërit nuk duhet të gjykohen, por të informohen më mirë. Komunikimi i qartë, i afërt dhe i vazhdueshëm nga pediatrit dhe profesionistët shëndetësorë është mënyra më e mirë për ta rikthyer besimin”, përfundoi ajo.
Edhe sociologia, Flaka Ymeri beson se përhapja e dezinformatave rreth vaksinave luan rol kyç në vendimin e prindërve për mosvaksinim të fëmijëve.
“Mosvaksinimi i fëmijëve është një fenomen kompleks që ndikohet nga faktorë të ndryshëm socialë, kulturorë dhe informativë. Një ndër arsyet kryesore është përhapja e dezinformatave dhe informacioneve të pasakta në rrjetet sociale dhe platforma të ndryshme online, të cilat shpesh krijojnë frikë dhe pasiguri tek prindërit. Gjithashtu, mungesa e njohurive të mjaftueshme mbi rëndësinë e vaksinimit dhe pasojat e sëmundjeve të parandalueshme me vaksina mund të ndikojë në vendimmarrjen e tyre. Në disa raste, prindërit mund të kenë edhe shqetësime personale ose bindje të caktuara që i bëjnë hezitues ndaj vaksinimit”.
Në anën tjetër, Ymeri thotë se mosbesimi i qytetarëve te institucionet lind si mungesë e informacionit të qartë dhe përhapjes së teorive konspirative si dhe ndikimit të burimeve jozyrtare të informacionit.
Ajo tha se ‘është thelbësore që institucionet shëndetësore të zhvillojnë komunikim të vazhdueshëm, transparent dhe të bazuar në prova shkencore, duke forcuar dialogun me qytetarët dhe duke adresuar shqetësimet e tyre’.
“Besimi në institucionet shëndetësore është i lidhur ngushtë me transparencën, komunikimin dhe përvojat e qytetarëve me këto institucione. Mosbesimi mund të lind si rezultat i mungesës së informacionit të qartë dhe të kuptueshëm, përhapjes së teorive konspirative, si dhe ndikimit të burimeve jozyrtare të informacionit. Për më tepër, nëse qytetarët perceptojnë se institucionet nuk komunikojnë në mënyrë të hapur ose nuk adresojnë shqetësimet e tyre, niveli i besimit mund të ulet. Prandaj, është thelbësore që institucionet shëndetësore të zhvillojnë komunikim të vazhdueshëm, transparent dhe të bazuar në prova shkencore, duke forcuar dialogun me qytetarët dhe duke adresuar shqetësimet e tyre në mënyrë profesionale.
Vaksinimi mbetet një nga masat më efektive të shëndetit publik për parandalimin e sëmundjeve infektive dhe mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve dhe komunitetit në përgjithësi”, përfundoi ajo.
