Një vendim i Departamentit për Shtetësi, Azil dhe Migrim në MPB, i nxjerrë në korrik 2022, ia revokoi shtetësinë Halim Shakirit nga Gjilani. Rasti ndodhi në muajt e parë të mandatit të Qeverisë Kurti dhe u bazua në një interpretim ligjor që tash po kundërshtohet përmes procedurave të reja. Dokumentet tregojnë për një betejë administrative rreth pyetjes se kush kishte të drejtë ta mbante shtetësinë e Kosovës.
Një vendim administrativ i nxjerrë në heshtje në mesin e vitit 2022 i hoqi të drejtën e shtetësisë Halim Shakirit, një shqiptari i lindur dhe i rritur në Gjilan. Ky rast shpërfaq se si luhatjet administrative dhe mbrojtja e pamjaftueshme juridike mund ta kthejnë një qytetar autokton në “të huaj” brenda natës.
Për lexuesin kjo mund të tingëllojë si paradoks: pse një person i lindur në Gjilan, me prindër nga Gjilani, duhej të aplikonte për shtetësi?
Sqarimi ndërlidhet me historiografinë e dokumenteve në Kosovë.
Halim Shakiri kishte jetuar në Kosovë deri në moshën 17-vjeçare, kur kishte emigruar jashtë vendit si pjesëtar i diasporës.
Pas luftës, nën administrimin e UNMIK-ut, ai u kthye dhe u regjistrua në Gjilan në vitin 2005, duke marrë statusin e banorit të përhershëm.
Pas shpalljes së Pavarësisë, Ministria e Punëve të Brendshme u bëri thirrje pjesëtarëve të diasporës që të formalizonin dhe të bartnin statusin e tyre në regjistrin e ri të shtetasve. Aplikimi i tij në vitin 2009 nuk ishte “kërkesë natyralizimi si i huaj”, por një procedurë zyrtare e konfirmimit të të drejtës së tij të padiskutueshme të lindjes dhe origjinës (Neni 6 dhe Neni 16/28 i Ligjit për Shtetësi).
Më 15 korrik 2009, MPB-ja i njohu zyrtarisht të drejtën e regjistrimit të shtetësisë.
Vendimi i Qeverisë (2022): Çfarë thuhet në aktin e revokimit?
Më 8 korrik 2022, gjatë mandatit të Qeverisë së udhëhequr nga Lëvizja Vetëvendosje dhe Kryeministri Albin Kurti, Departamenti për Shtetësi, Azil dhe Migrim në MPB nxori një vendim për anulimin/revokimin e statusit të tij.
Siç vihet në pah nga shqyrtimi i dokumentacionit, vendimi përmbante lëshime të rënda administrative.
Siç thuhet në vendimin e Qeverisë, përkatësisht MPB-së, të datës 08.07.2022 – shtetësia i revokohet Halim Shakirit me arsyetimin se “…pala nuk i kishte përmbushur të gjitha kushtet e parapara nga neni 29 i Ligjit për shtetësi të Kosovës dhe nuk kishte qenë i regjistruar në librat kopje të viteve ’90 deri ’98”.
Në kërkesën ligjore të përpiluar nga një avokate, zbërthehet e gjithë shkelja ligjore e bërë nga organi shtetëror.
Sipas ankesës MPB u thirr në Nenin 29 (që ndërlidhet me regjistrimin automatik të banorëve të viteve ’90, kryesisht për komunitetin serb dhe riatdhesimin).
Halim Shakiri e kishte fituar shtetësinë mbi bazën e gjakut/lindjes dhe origjinës (Neni 6) dhe statusit të regjistruar që nga UNMIK-u (Neni 28).
Revokimi i paligjshëm (Neni 18): Ligji lejon revokim, sipas avokates, vetëm nëse provohet se pala ka paraqitur dokumente të rreme ose ka fshehur fakte.
Siç thuhet në ankesën e avokates, zbatimi i Nenit 29 ishte fund e krye i gabuar, pasi që“…neni 29 i ligjit të cekur më lartë vlen për personat të cilët kanë qenë banorë në vitet ’90 deri ’98, e këta persona nuk aplikojnë për shtetësi por vetëm regjistrohen në sistem, e posaçërisht është vendosur ky nen për komunitetin serb dhe riatdhesimin e tyre, po aspak nuk ka të bëjë me klientin tim Z. Halim Shakiri, sepse klienti im të drejtën për shtetësi e ka fituar në bazë të nenit 6 dhe 28 të po këtij ligji…”
Më tej, sa i përket pretendimeve për revokim sipas Nenit 18 të Ligjit për Shtetësi, në parashtresën e avokates thuhet se “…Organi kompetent e revokon vendimin për natyralizim nëse konstaton se vendimi është nxjerrë në bazë të deklaratës së rrejshme ose të fakteve të fshehura. Shtrohet pyetja çfarë deklarate të rrejshme apo çfarë dokumente të rreme paska përdorur paditësi në momentin kur është regjistruar banor i Kosovës dhe kur e ka fituar shtetësinë? Përgjigjja është: asnjë…”
Pse Gjykata ia refuzoi padinë Halimit
Më 24 korrik 2023, Gjykata Themelore në Prishtinë (A.nr.112/2023) refuzoi padinë e Halim Shakirit. Mirëpo, ky refuzim nuk erdhi sepse Qeveria kishte të drejtë, por sepse Halim Shakiri bëri lëshime fatale procedurale gjatë mbrojtjes.
Halim Shakiri hyri në betejë gjyqësore me shtetin pa ndihmën e një avokati profesional.
Siç thuhet në kërkesën për rishikim të procedurës “…paditësi nuk ka pasur përfaqësues me autorizim dhe ka qenë palë laike, nuk e ka kuptuar gjuhën letrare dhe juridike dhe nuk ka mundur dhe nuk ka ditur që ta përfaqësojë vetveten në këtë çështje juridike administrative në mënyrë të denjë”.
Duke mos pasur mbrojtje profesionale, ai nuk arriti t’i zbërthente para gjyqtarit, nen pas neni, shkeljet e MPB-së. Gjykata vendosi në favor të Qeverisë
Pas goditjes nga shkalla e parë, Halim Shakiri nuk ushtroi fare ankesë brenda afatit ligjor, duke bërë që aktgjykimi të merrte formën e prerë.
Siç thuhet në ankesën e avokates për gjendjen e tij emocionale dhe dorëzimin përballë burokracisë, “paditësi nuk e kishte ushtruar të drejtën e ankesës sepse kishte humbur besimin se do ta rikthejë shtetësinë dhe ishte ndjerë keq se si vendi ku ka lindur dhe është rritur po ia mohon të drejtën për të qenë shtetas i tij, pra Kosova”.
Tash, edhe një herë, përmes avokates, Halim Shakiri i është drejtuar organit gjyqësor me kërkesë të jashtëzakonshme për përsëritjen dhe rishikimin e procedurës.
Mbështetja kryesore juridike qëndron në faktin se e njëjta Gjykatë Themelore në Prishtinë, në raste të tjera identike administrative (si p.sh. në lëndën me numër A.nr.1358/25), u ka dhënë të drejtë qytetarëve duke ua anuluar vendimet e MPB-së për revokim të shtetësisë.
Avokatja argumenton se sa i përket kësaj praktike të re gjyqësore: “…Gjykata Themelore në Prishtinë, po në të njëjtën periudhë kohore dhe më vonë, e për të njëjtën çështje juridike administrative ndaj palëve të tjera ndërgjyqëse, ka vendosur në mënyrë meritore duke ua aprovuar padinë dhe ka anuluar vendimin me të cilin iu është revokuar shtetësia pa të drejtë dhe pa asnjë bazë ligjore…”
Lënda tashmë pret vendimmarrjen e re gjyqësore për anulimin e aktgjykimit refuzues të vitit 2023 dhe rikthimin e plotë të shtetësisë së revokuar.
