Një dokument i vitit 2001, raport hetimor, zbulon detaje rreth zhdukjes së Behajdin Allaqit, si dhe deklaratën e bashkëshortes së tij. Kjo e fundit, Nazmije Allaqi, deklaronte se ai ishte marrë nga policia serbe.
Përmendja e Behajdin Allaqit në aktgjykimin ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së rikthen në vëmendje një rast zhdukjeje që prej vitesh ka qenë edhe pjesë e debatit politik në Kosovë. Një raport hetimor, ku përmblidhet deklarimi i bashkëshortes së tij, përmban një version të rrethanave që ndryshon nga përfundimi i bërë publik nga Dhomat e Specializuara.
Sipas faqes së këtij raporti, Nazmije Allaqi kishte raportuar tek autoritetet më 21 nëntor 2000, ose rreth kësaj date, se bashkëshorti i saj ishte zhdukur që nga 11 qershori 1998. Rasti ishte regjistruar me numrin 2001-000512.
Në pjesën e titulluar “Historiku i rastit”, raporti shënon se ajo kishte deklaruar që bashkëshortin e kishte marrë policia serbe në fshatin Drenoc. Sipas të njëjtës përmbledhje, prej atëherë ajo nuk e kishte parë dhe nuk kishte marrë lajme prej tij.
Data e zhdukjes përputhet me regjistrin publik të Fondit për të Drejtën Humanitare. Në atë regjistër, Behajdin Allaqi figuron si ushtar shqiptar, i zhdukur më 11 qershor 1998 në Drenoc të Rahovecit.
Çështja që kërkon sqarim është mënyra se si është trajtuar versioni në këtë dokument: a është administruar ky dokument si provë, a është verifikuar burimi i informacionit që i atribuohet bashkëshortes dhe cilat prova e kanë çuar trupin gjykues në një përfundim tjetër?
Përgjigjja kërkon shqyrtimin e arsyetimit të plotë të aktgjykimit dhe të provave përkatëse. Deri atëherë, mbetet një dallim që duhet shpjeguar mes deklarimit të përmbledhur në raportin e vitit 2000 dhe rindërtimit të ngjarjes të pranuar nga gjykata.
Ndërkohë, në njoftimin zyrtar për aktgjykimin e 16 shtatorit 2026, Dhomat e Specializuara thanë se trupi gjykues e ka gjetur Hashim Thaçin të përfshirë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Behajdin Allaqit. Ky është përfundimi i gjykatës së shkallës së parë.
“Gjithashtu, z. Thaçi mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve në mënyra të ndryshme që përfshinin si vijon. Përmes publikimit të komunikatave dhe deklaratave politike dhe përdorimit të “luftës speciale”, z. Thaçi shprehu tolerancë dhe inkurajim për kryerjen e krimeve kundër kundërshtarëve. Z. Thaçi gjithashtu mori pjesë personalisht në krime, përfshirë në arrestimin, ndalimin dhe marrjen në pyetje të 13 parlamentarëve në Qirez dhe Baicë, në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Allaqit, dhe kishte dijeni për arrestimin dhe ndalimin e disa personave të tjerë. Në lidhje me Behajdin Allaqin, Trupi Gjykues konstatoi se në vitin 1993, Behajdin Allaqi kishte pasur një mosmarrëveshje serioze me Hashim Thaçin dhe Azem Sylën, të cilët e akuzuan se kishte sjellë një spiun të pretenduar të Serbisë, Shaban Shalën, në radhët e lëvizjes politike të cilës i takonin, me çka i kishte vënë në rrezik të madh anëtarët e lëvizjes. Kjo rezultoi në marrjen prej z. Thaçi të rolit që i ishte premtuar Behajdin Allaqit. Trupi Gjykues gjithashtu ka konstatuar se para zhdukjes së tij, Behajdin Allaqi kishte qenë nën vëzhgimin e shërbimit të zbulimit të UÇK-së. Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli kishin kërkuar të informoheshin për praninë e tij në shtabin e UÇKsë në Drenoc. Më 11 qershor 1998, ose rreth kësaj date, Behajdin Allaqi u nis prej shtëpisë së vet dhe shkoi në shtabin e UÇK-së në Drenoc. Pak më pas, mbërritën z. Thaçi dhe Kadri Veseli. Ata e morën Behajdin Allaqin në pranga. Behajdin Allaqi nuk u pa më kurrë dhe Trupi Gjykues është bindur se ai u vra. Për të fshehur përgjegjësinë, personat në fjalë ndërmorën masa të ndryshme. Më 1 nëntor 1998, u publikua Komunikata 61 nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së ku thuhej se Behajdin Allaqi kishte rënë dëshmor në betejë. Kjo ishte mbulesë që kishte për qëllim të fshihte të vërtetën për atë që i kishte ndodhur Behajdin Allaqit. Po kështu, pas luftës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe Azem Syla u përpoqën të qetësonin familjen e Behajdin Allaqit me ryshfet dhe premtime në mënyrë që të hiqte dorë nga kërkimi i drejtësisë dhe i së vërtetës. Është meritë e jashtëzakonshme e familjes që u rezistoi këtyre ofertave. Edhe Shaban Shala ishte 24 arrestuar dhe keqtrajtuar nga UÇK-ja në Drenoc. Edhe ai u vra në rrethanat e përshkruara në Aktgjykim”, tha gjyqtari Charles Smith.
Dhomat e Specializuara në Hagë kanë shqiptuar gjithsej 81 vjet burgim ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: Hashim Thaçit, Jakup Krasniqit, Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit.
Aktgjykimi i shkallës së parë u dha pas një procesi që nisi në prill të vitit 2023, ndërsa të akuzuarit ndodhen në paraburgim që nga nëntori i vitit 2020. Në gjykim u dëgjuan 134 dëshmitarë dhe u përfshinë 156 viktima. Të katër ish-krerët e UÇK-së janë deklaruar të pafajshëm dhe i kanë kundërshtuar akuzat gjatë gjithë procesit.
Dënimi më i lartë, nga 25 vjet burgim, iu shqiptua ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi. Kryetari i trupit gjykues, Charles Smith, njoftoi se Thaçi u shpall fajtor pas shqyrtimit të provave të paraqitura nga palët. Thaçi, i cili gjatë luftës ishte drejtor politik i UÇK-së, më pas shërbeu si kryeministër, ministër i Jashtëm dhe president i Republikës së Kosovës.
Me 25 vjet burgim u dënua edhe Jakup Krasniqi, ish-zëdhënës i UÇK-së dhe ish-kryetar i Kuvendit të Kosovës. Krasniqi ishte një nga figurat kryesore politike të luftës dhe të periudhës së shtetndërtimit. Dënimi i tij, i barabartë me atë të Thaçit, përbën pjesën tjetër më të madhe të bilancit të përgjithshëm prej 81 vjetësh.
Kadri Veseli u dënua me 18 vjet burgim. Sipas raportimit të Nacionales, trupi gjykues e lidhi përgjegjësinë e tij me vrasje të paligjshme dhe torturë gjatë periudhës prill 1998–qershor 1999. Veseli ishte një nga drejtuesit e UÇK-së, ndërsa pas luftës udhëhoqi Partinë Demokratike të Kosovës dhe Kuvendin e Kosovës.
Dënimi më i ulët nga katër të akuzuarit iu shqiptua Rexhep Selimit: 13 vjet burgim. Selimi, një nga figurat e njohura të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së dhe më vonë deputet i Kuvendit, e ka kaluar procesin në paraburgim së bashku me tre bashkëluftëtarët e tij.
