Modifikimi i vendimit për targat nga Qeveria e Kosovës s’iu pëlqeu zyrtarëve serbë në veri të Kosovës që kontrollohen nga Beogradi. Ata refuzuan që të zbatojnë masën e qortimit, gjë e cila çoi në suspendimin e drejtorit rajonal të policisë në Mitrovicë të Veriut, Nenad Gjuriq.
Për këtë, Lista Serbe u aktivizua në bisedime me Beogradin, derisa bëri kërcënimin e zakonshëm se do të dalin nga institucionet e Kosovës. Kryetari i saj, Goran Rakiq, ka ftuar për sot në një mbledhje urgjente kryetarët e komunave me shumicë serbe dhe përfaqësues të tjerë për të marrë vendim nëse do të lëshojnë ose jo institucionet. Nga ana tjetër, mediat në Serbi zëshëm raportuan mbi këto ngjarje, duke shkruar se presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, ka anuluar vizitat jashtë vendit për t’u marrë me shqetësimet që ia transmetuan përfaqësuesit e serbëve të Kosovës.
Se si shihen në opinionin serb këto ngjarje, për Gazetën Express ka folur analisti serb, Dragisha Mijaçiq, i cili është një ndër analistët kryesor të dialogut Kosovë-Serbi.
Ai tha se Vuçiq iu ka rekomanduar serbëve në Kosovë që të mos nguten në vendimin për dalje nga institucionet.
“Vuçiq deri më tani u ka thënë të përmbahen, pasi vendimi i tillë drastik i Listës Serbe do të krijojë shqetësime ligjore dhe sigurie dhe praktikisht do të thotë që të gjitha rezultatet pozitive të dialogut në Bruksel do të zhduken. Pas thirrjes së fundit [të Listës Serbe], Qeveria e Serbisë ka paralajmëruar seancë të jashtëzakonshme për sot ku do të diskutohet nëse do ta mbështesin kërkesën e Listës Serbe për t’u tërhequr nga institucionet e Kosovës, apo do të kërkojnë që të përmbahen edhe për një kohë. Situata në veri tashmë është mjaft komplekse dhe tensionet janë të larta, nëse Lista Serbe tërhiqet nga institucionet, do të hapin kutinë e Pandorës, e cila nuk do të mbyllet lehtë”, tha Mijaçiq.
Mijaçiq, i cili është edhe koordinator i Grupit Punues për Kapitullin 35 të konventës së BE-së në Beograd, foli edhe për propozimin franko-gjerman, i cili tashmë u konfirmua zyrtarisht se është pjesë e dialogut në Bruksel.
Ai tha se opinioni publik në Serbi varet shumë nga ngjarjet në veri të Kosovës edhe për iniciativa të tilla që prezantohen për të zgjidhur konfliktin mes Kosovës dhe Serbisë.
“Publiku serb në përgjithësi është shumë dyshues për iniciativat për normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, çdo konflikt në veri sigurisht që do të radikalizojë qëndrimet e tyre dhe do të ulë publikun mbështetje për një marrëveshje gjithëpërfshirëse. Prandaj, përgjigjja e qeverisë serbe për propozimin franko-gjerman mund të tregohet nga retorika nga zyrtarët e lartë të Beogradit, nëse do të jenë më pozitive apo negative ndaj marrëveshjes”.
Ai tha se vendimi për të mos zgjatur afatin e targave mund të çojë në trazira në veri dhe se nëse ndodh kështu do të jetë shumë e vështirë për të diskutuar propozimin franko-gjerman, veçanërisht për të marrë mbështetje publike për iniciativa të tilla.
Për pozicionimin e ushtrisë serbe në kufi me Kosovën, Mijaçiq tha se nuk ka raporte të besueshme që e vërtetojnë këtë.
“Gjithashtu nuk ka dëshmi të lëvizjes masive të ushtrisë serbe në asnjë drejtim, duke përfshirë edhe kufirin me Kosovën. Sidoqoftë, ushtria me të vërtetë kanë rritur gatishmërinë e tyre luftarake, që është një procedurë e rregullt kur ka potenciale konfliktuale në veri”.
Mijaçiq, i cili është edhe drejtori i një instituti me bazë në Beograd dhe Zubin Potok (Institute for Territorial Economic Development – InTER), thotë se është e domosdoshme që Kosova dhe Serbia të zgjidhin mosmarrëveshjen, sepse çdo alternativë tjetër është fatale për të gjithë, jo vetëm për shqiptarët dhe serbët, por edhe për gjithë rajonin.
“Përveç kësaj, mungesa e marrëveshjes mund të llogaritet lehtësisht si humbje e të ardhmes për të gjithë ne. Në anën tjetër, besoj se nuk ka marrëveshje ndërmjet Serbisë dhe Kosovës pa e zgjidhur çështjen e mbrojtjes së të drejtave kolektive për serbët pakicë në Kosovë. Zgjidhjet që i jep plani i Ahtisaarit që janë inkorporuar në Kushtetutën e Kosovës nuk janë të mjaftueshme, as zbatuar plotësisht”.
Ai pretendon se të drejtat e serbëve në Kosovë janë të privuara dhe thotë se për këtë çështje ka folur shumë së fundi edhe ambasadori amerikan në Serbi, Christopher R. Hill.
“Ne kemi nevojë për zgjidhje të reja që janë në përputhje me praktikat më të mira europiane për ndarjen e pushtetit dhe zgjidhjen e konflikteve. Se sigurisht nuk do të thotë se ne kemi nevojë për një Republikë Srpska të re. Rregullimet kushtetuese dhe përbërja etnike në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në Kosovë nuk janë të krahasueshme, prandaj krahasime të tilla janë më tepër keqdashëse sesa konstruktive”.
Përveç kësaj, Mijaçiq thotë se qytetarët si në Kosovë, si në Serbi kanë nevojë për një energji pozitive dhe një retorikë pozitive që do të shkojë drejt marrëveshjes.
“Deri më tani politikanët nga të dyja, Serbia dhe Kosova, përdor dialogun si një teatër për të praktikuar retorikën etnocentrike dhe pikëpamjet nacionaliste, si dhe për të mobilizuar mbështetjen popullore në ndarjet etnike. Ne kemi nevojë për një qasje më pozitive për t’i shpjeguar publikut pse na duhet dialogu dhe pse na duhet marrëveshja. Për momentin, vetëm komuniteti ndërkombëtar dhe pak shoqëri civile po flasin pozitivisht për marrëveshjen. Kjo duhet të ndryshojë. Politikanët nga të dyja palët duhet të jenë më të përgjegjshëm, më shumë vizionarë dhe më të guximshëm për të shpjeguar përfitimet e marrëveshjes. Nëse ne të gjithë nuk duam të zgjidhim mosmarrëveshjen, ndërkombëtarët nuk do ta bëjnë dhe nuk mund ta bëjë këtë nga ne”./GazetaExpress/
