Derisa ka mbetur edhe pak kohë për emërimin e anëtarit të fundit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ), dilema kryesore vazhdon të mbetet nëse ky post duhet t’i takojë Lëvizjes Vetëvendosje apo Partisë Demokratike të Kosovës.
Eugen Cakolli, menaxher i programit në Institutin Demokratik të Kosovës (KDI), vlerëson se ish-presidentja Vjosa Osmani nuk i ka ushtruar kompetencat e saj kushtetuese në këtë proces.
Cakolli, në një intervistë për Ekonomia Online, thotë se situata mund të komplikohet edhe më tej, sidomos për shkak se ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, vjen nga radhët e LVV-së.
“Në radhë të parë ajo çfarë është e qartë është që Presidentja Osmani nuk i ka ushtruar kompetencat e saj kushtetuese, përkatësisht ka bërë shkelje me rastin e mosemërimit të anëtarit të mbetur të KQZ-së, sidomos pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese për të mos e pranuar rastin e saj. Në këtë drejtim, afatet e përcaktuara ligjore tashmë janë shkelur dhe për mua ka qenë e pakuptimtë se si presidentja në ditët e fundit të mandatit të saj nuk e ka ushtruar një kompetencë e cila është kompetencë ekskluzive e saj. Derisa tani kur kemi ushtruese të detyrës së presidentit të vendit, besoj që situata mund të komplikohet edhe më tej sepse meqenëse zonja Haxhiu, edhe pse është ushtruese e detyrës, ajo vjen të ketë pozitë edhe brenda Lëvizjes Vetëvendosje por edhe si kryetare e Kuvendit“, tha ai.
Ai shpjegoi edhe se kujt i takon anëtari.
“Në rast të një emërimi i cili nuk do të ishte në përputhje me praktikën dhe legjislacionin në fuqi, e sipas të cilit anëtari i dytë i takon në këtë rast Partisë Demokratike të Kosovës, meqenëse modeli që aplikon Kosova është modeli strikt i përfaqësimit, ku nuk merret parasysh proporcionaliteti në Kuvend. Pra, nuk ka rëndësi se sa deputetë ka një subjekt politik, për sa kohë që kualifikohet grupi parlamentar si i tillë, atëherë automatikisht edhe ndarja e vendeve bëhet në të njëjtën formë“, thotë Cakolli.
Ai paralajmëroi se, nëse anëtari emërohet nga radhët e LVV-së, çështja mund të përfundojë në Gjykatën Kushtetuese.
“Derisa në rast se zonja Haxhiu do të nxjerrë një vendim për emërimin e anëtarit të tretë në këtë rast të Lëvizjes Vetëvendosje, unë besoj që lehtësisht kjo çështje do të përfundojë në Gjykatën Kushtetuese. Gjë që në radhë të parë rrezikon që ta minojë edhe më tutje kredibilitetin dhe besueshmërinë e publikut ndaj KQZ-së, dhe në anën tjetër padyshim do të ishte një indicie se pozita e ushtruesit të detyrës së presidentit do të mund të përdorej për të shtyrë përpara agjendën partiake të cilës i takon në fakt edhe vetë zonja Haxhiu, pa dashur që të spekuloj mbi vendimmarrjen e saj“, u shpreh ai.
Cakolli përmendi edhe precedentin e vitit 2021, duke theksuar se praktika ka qenë e qartë.
“Sipas vlerësimit tim, vendimi i vetëm i ligjshëm dhe konsistent me atë çfarë ka ngjarë deri më tani, përfshirë edhe rastin e vitit 2021 kur kemi qenë ekzaktësisht në të njëjtën situatë, pra kur ka pasur më shumë propozime sesa që ka pasur vende të mbetura për t’u ndarë brenda KQZ-së, presidentja Osmani, ngjashëm si paraprakisht presidenti Thaçi edhe më herët presidentja Jahjaga, kanë emëruar anëtarët e KQZ-së sipas modelit strikt të përfaqësimit. Dhe që i njëjti garanton një lloj besueshmërie më të madhe në fakt në KQZ, sepse KQZ-ja nuk është Kuvend në miniaturë ku reflektohet balanca politike, por është trupë e cila do të duhet që të paraqitej edhe në sytë e publikut si trupë e pavarur dhe e cila administron në mënyrë të paanshme me procesin zgjedhor“, thekson ai.
Ai rikujtoi edhe një vendim të Gjykatës Kushtetuese nga po ai vit.
“Në këtë drejtim, Gjykata Kushtetuese në rastin e ushtruesit të detyrës së presidentit Jakup Krasniqi, pati nxjerrë në atë periudhë një opinion, përkatësisht vendim sipas të cilit i njihet i gjithë diskrecioni i plotë kushtetues ushtruesit të detyrës së presidentit për të gjithë gamën e vendimmarrjes që ai përfaqëson sipas nenit përkatës të Kushtetutës. Që i bie se në këtë rast nuk ka asnjë modalitet tjetër, përveçse zonja Haxhiu të jetë ajo e cila emëron anëtarin e mbetur të KQZ-së dhe e kompleton përbërjen e këtij institucioni. Por, ajo çfarë mbetet të shihet është nëse do të ndiqet pra praktika e deritanishme dhe kuadri ligjor, apo do të kemi një vendim i cili lehtësisht do të mund të përfundojë në Gjykatën Kushtetuese”, tha ai.
Të mërkurën Partia Demokratike e Kosovës i është drejtuar Ushtrueses së Detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, me një kërkesë zyrtare për procedimin e emërimit të anëtarit të dytë të kësaj partie në Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.
Sipas Kushtetutës, gjashtë anëtarë të KQZ-së emërohen nga gjashtë grupet më të mëdha parlamentare që nuk mbajnë vende të rezervuara. Në rast se ka më pak grupe parlamentare, grupet më të mëdha mund të emërojnë anëtarë shtesë.
11 prilli është afati i fundit ligjor për ta bërë emërimin.
