Kur lideri kinez Xi Jinping ta vizitojë Washingtonin këtë javë, ai do të ulet përballë presidentit Donald Trump në një pozicion krejtësisht të ndryshëm nga hera e fundit kur të dy burrat u takuan ballë për ballë në Shtetet e Bashkuara, gati një dekadë më parë, shkruan CNN.
Në samitin e vitit 2017 në resortin Mar-a-Lago të Trumpit, Kina mbetej prapa Amerikës në disa fronte dhe ishte e cenueshme ndaj përplasjeve teknologjike dhe tregtare që Trump do të nxiste gjatë vitit pasues.
Tani, Xi mbërrin në krye të një vendi që ka ndryshuar rrënjësisht.
Ekonomia e dytë më e madhe në botë është shndërruar në një fuqi të rëndësishme teknologjike. Talenti vendas në teknologji po i afron gjithnjë e më shumë modelet kineze të inteligjencës artificiale me kufijtë teknologjikë të Silicon Valley. Kompanitë hapësinore me bazë në Pekin po lëshojnë dhe po ulin raketa të ripërdorshme, me synimin për t’u bërë lider global si SpaceX. Kompanitë nga sektorët e energjisë, inteligjencës artificiale, robotikës dhe çipave të memories kanë pasur oferta publike fillestare spektakolare në bursë gjatë vitit të kaluar.
Gjiganti kinez i prodhimit regjistroi një suficit tregtar global prej 1.2 trilionë dollarësh vitin e kaluar, pjesërisht falë rritjes së kërkesës për automjetet e tij elektrike, panelet diellore dhe çipat. Kontrolli i saj mbi zinxhirët e furnizimit për disa eksporte – veçanërisht tokat e rralla – i ka dhënë Pekinit një avantazh të veçantë ndaj Washingtonit dhe luftës tregtare të Trumpit me moton “Amerika e Para”.
Dhe në një kohë kur SHBA-ja po antagonizon aleatët dhe ende nuk ka gjetur një mënyrë për t’i dhënë fund luftës së saj ndaj Iranit, e cila po destabilizon ekonominë globale, Xi po e forcon imazhin e Kinës si një lider global i përgjegjshëm dhe i besueshëm.
Në qarqet politike në Pekin ekziston një konsensus: kanë kaluar ditët kur SHBA-ja mund t’i bënte kërkesa të njëanshme Kinës.
“Kina është shumë më e sigurt në vetvete se nëntë vjet më parë dhe ajo që është edhe më e rëndësishme është se sot Kina ka gjetur një mënyrë efektive për ta mbajtur SHBA-në nën kontroll”, tha Wu Xinbo, dekan i Institutit të Studimeve Ndërkombëtare në Universitetin Fudan të Shangait, i cili këshillon qeverinë për politikën e jashtme.
“Washingtoni duhet ta trajtojë Pekinin me më shumë barazi, respekt dhe kjo marrëdhënie duhet të jetë gjithnjë e më reciproke.”
Kjo nuk do të thotë se rreziqet janë të vogla për Xi-n, ndërsa ai mbërrin në Washington për një qëndrim të pritshëm treditësh.
Lideri kinez po mbështetet te transformimi teknologjik i Kinës për t’i dhënë vrull ekonomisë në ngadalësim. Ruajtja e “stabilitetit strategjik konstruktiv” – një ambicie për të cilën të dyja palët ranë dakord gjatë një takimi në Pekin në maj – mund të ndihmojë për të garantuar që fërkimet apo konflikti me SHBA-në të mos bëhen pengesë.
Por, i forcuar nga ndikimi në rritje global dhe teknologjik i Kinës, Xi do t’i paraqesë gjithashtu SHBA-së një realitet të ri: ndërsa Pekini dëshiron një marrëdhënie të qëndrueshme me SHBA-në, ngritja e tij nuk varet prej saj.
Në një editorial të fuqishëm në gazetën zyrtare të Partisë, “People’s Daily”, të mërkurën, i cili ndihmon për të ilustruar këtë vetëbesim, ambasadori i Kinës në SHBA paralajmëroi se Tajvani dhe të drejtat e njeriut janë “vija të kuqe” për Pekinin, të cilat nuk mund të shkelen.
“Sovraniteti, siguria dhe interesat e zhvillimit të Kinës nuk duhet të cenohen. Katër vijat e kuqe që lidhen me çështjen e Tajvanit, demokracinë dhe të drejtat e njeriut, sistemin politik dhe rrugën e zhvillimit të Kinës, si dhe të drejtën e saj për zhvillim, nuk duhet të sfidohen”, shkroi Xie Feng.
