Asociacioni i Komunave të Kosovës ka shprehur shqetësim dhe revoltë të thellë lidhur me barrën financiare që, sipas tyre, po u shkaktohet komunave nga kontrata kolektive dhe vendimet gjyqësore që burojnë prej saj.
Në mbledhjen e Këshillit të Kryetarëve të AKK-së, kryetarët e komunave kërkuan urgjentisht zgjidhje institucionale për këtë çështje, duke vlerësuar se situata po rrezikon seriozisht stabilitetin financiar të pushtetit lokal dhe po dëmton investimet kapitale dhe shërbimet për qytetarët.
Sipas AKK-së, janë shterur pothuajse të gjitha mjetet institucionale dhe ligjore për trajtimin e problemit. Çështja ishte dërguar edhe në Gjykata Kushtetuese, por kjo e fundit kishte vlerësuar se nuk është kompetente për ta trajtuar rastin.
Po ashtu, mbi 26 komuna kanë iniciuar procedura gjyqësore në Gjykatat Themelore, ndërsa lëndët më pas janë bartur në Gjykata Komerciale, pa një epilog konkret deri tani.
AKK thotë se gjatë kësaj periudhe janë zhvilluar dhjetëra takime me përfaqësues të nivelit më të lartë institucional, përfshirë kryeministrin Albin Kurti, ministrin e Financave Hekuran Murati, Komisionin Parlamentar për Arsim, ish kryesuesin e Komisionit për Buxhet dhe Financa, si dhe ish kryetarin e Kuvendit të Kosovës.
Megjithatë, sipas Asociacionit, deri më sot nuk është ofruar asnjë zgjidhje konkrete për komunat. Ata theksojnë se edhe në mbledhjen e fundit të Komisionit të Granteve, kërkesat e komunave nuk janë marrë parasysh nga niveli qendror.
Sipas të dhënave të prezantuara nga AKK-ja, vetëm në periudhën 2022–2026 komunave u janë marrë mbi 344 milionë euro përmes vendimeve gjyqësore dhe procedurave përmbarimore, ndërsa vetëm në katër muajt e parë të vitit 2026 mbi 55 milionë euro.
AKK vlerëson se këto mjete janë larguar drejtpërdrejt nga investimet kapitale, infrastruktura lokale dhe shërbimet për qytetarët.
Përballë mungesës së reflektimit institucional, kryetarët e komunave paralajmëruan se protestat mund të mbeten forma e vetme demokratike dhe institucionale për mbrojtjen e interesave të komunave dhe qytetarëve.
Ndër kërkesat kryesore të AKK-së janë:
ndërhyrje urgjente institucionale dhe politike;
krijimi i një mekanizmi kompensues për komunat;
ndalimi i dëmtimit të mëtejmë të buxheteve komunale;
dhe trajtim më i drejtë për pushtetin lokal.
