Ndoshta nuk duhet gjithmonë një udhëtim i gjatë apo një ditë pushimi për t’u shkëputur nga stresi. Një studim shkencor në Londër ka zbuluar se vetëm 20 minuta mes veprave origjinale të artit u shoqëruan me një ulje mesatare prej 22% të kortizolit, hormonit që lidhet me stresin. Por ajo që i ka befasuar studiuesit është se ndryshime janë vërejtur jo vetëm te hormonet, por edhe te treguesit e inflamacionit dhe aktivitetit të sistemit nervor.
Shkencëtarët nga King’s College London kanë studiuar ndikimin e artit në organizmin e njeriut, duke analizuar reagimet fiziologjike të personave që kalojnë kohë duke shikuar piktura origjinale.
Hulumtimi, i publikuar në revistën shkencore Brain, Behavior, and Immunity, ka përfshirë 50 persona të moshës 18 deri në 40 vjeç.
Gjysma e pjesëmarrësve vizituan galerinë Courtauld në Londër, ku panë vepra origjinale të artistëve të njohur si Vincent van Gogh, Édouard Manet dhe Paul Gauguin.
Pjesëmarrësit e tjerë shikuan riprodhime të të njëjtave piktura në një ambient laboratorik.
Rezultatet treguan se niveli i kortizolit ra mesatarisht rreth 22% te personat që vizituan galerinë, krahasuar me një ulje më të vogël te grupi që shikoi riprodhimet.
Por efekti i vërejtur nuk u kufizua vetëm te hormoni i stresit.
Çfarë ndodhi me trupin gjatë 20 minutave?
Studiuesit matën kortizolin dhe disa tregues të inflamacionit përmes mostrave të pështymës, si dhe monitoruan ritmin e zemrës dhe temperaturën e lëkurës.
Te pjesëmarrësit që vizituan galerinë u vërejt një ulje prej rreth 30% e treguesit inflamator IL-6, ndërsa u regjistruan edhe ndryshime në aktivitetin e sistemit nervor autonom.
Kjo tregon se përjetimi i artit në një galeri mund të shoqërohet me reagime të matshme biologjike, jo vetëm me ndjesinë subjektive të qetësisë apo kënaqësisë.
Sipas studiuesve, rezultatet ofrojnë një shpjegim të mundshëm shkencor për lidhjen mes aktiviteteve kulturore dhe mirëqenies fizike e mendore.
A do të thotë kjo se arti e shëron stresin?
Jo domosdoshmërisht.
Megjithëse rezultatet janë interesante, studimi ka përfshirë vetëm 50 pjesëmarrës dhe ka analizuar reagime afatshkurtra gjatë një vizite.
Për më tepër, grupet janë vendosur në mjedise të ndryshme, çka do të thotë se nuk mund të përcaktohet me siguri sa nga efekti lidhet me vetë veprat origjinale dhe sa me ambientin e galerisë.
Studimi nuk provon se një vizitë në muze trajton ankthin, depresionin apo sëmundje të tjera dhe as nuk e zëvendëson kujdesin mjekësor.
Megjithatë, ai ofron një arsye shtesë për t’i parë galeritë dhe muzetë jo vetëm si vende të kulturës, por edhe si hapësira që mund të kontribuojnë në mirëqenien e përditshme.
Në një kohë kur stresi është bërë pjesë e jetës së shumë njerëzve, shkenca po sugjeron se edhe disa minuta të kaluara mes veprave të artit mund të kenë një ndikim më të madh sesa kemi menduar.
