Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës ka reaguar në lidhje me bllokimin e zgjedhjes së nënkryetarit të Kuvendit nga komuniteti serb, duke paralajmëruar pasoja politike dhe juridike për Kosovën.
Në një shkrim në Facebook, ai ka theksuar se po tentohet të imponohet ideja se Kuvendi është i konstituuar edhe pa zgjedhjen e pesë nënkryetarëve, çka sipas tij përbën një interpretim të shtrembëruar të frymës kushtetuese.
“Përtej problemeve të tjera procedurale, po tentohet të etablohet ideja se Kuvendi mund të konsiderohet i konstituuar edhe pa zgjedhjen e pesë nënkryetarëve. Në të kundërtën, komuniteteve gjoja do t’u jepej “e drejta e vetos” në konstituimin e Kuvendit. Por nëse kjo do të merrej si standard, atëherë parimisht, jo vetëm komunitetet, por secili grup parlamentar me të drejtë propozimi për nënkryetar do të kishte fuqi bllokuese.
Ai ka akuzuar shumicën, në veçanti Lëvizjen Vetëvendosje, për refuzimin e kandidatit të propozuar nga komuniteti serb, duke kujtuar se kjo praktikë ka funksionuar pa politizim për vite me radhë.
Sipas tij, në vend që çështja të zgjidhej politikisht, si gjithmonë, ajo është shtyrë drejt Gjykatës Kushtetuese, ku ekziston rreziku real që kjo të konsiderohet si shkelje e të drejtave të komuniteteve.
“Sot nuk jemi përballë një rasti ku komunitetet po bojkotojnë apo abuzojnë me të drejtën e përfaqësimit në Kryesinë e Kuvendit – sepse atëherë situata dhe pasojat do të ishin tjera. Përkundrazi, janë përfaqësuesit e shumicës (shqiptare), e sidomos LVV-ja, që po refuzojnë të votojnë kandidatin e propozuar nga shumica e deputetëve të komunitetit serb, në përputhje me rregullat, frymën dhe precedentët kushtetues. Për më tepër, kjo praktikë ka funksionuar për vite me radhë pa u politizuar në këtë mënyrë.
Po të ndodhte që ndonjë komunitet të keqpërdorte si bllokim mekanizmin e përfaqësimit, atëherë shumica (shqiptare) do të kishte plotësisht të drejtë të reagonte – institucionalisht, politikisht, madje edhe me mirëkuptim ndërkombëtar. Por jo sot, kur kjo rrëshqitje na kushton.
Në vend që kjo çështje të zgjidhej politikisht – siç është zgjidhur gjithmonë – ajo është shtyrë në mënyrë të panevojshme drejt Gjykatës Kushtetuese. E aty, rreziku i një konstatimi për shkelje të të drejtave të përfaqësimit të komuniteteve në Kryesi është evident. Veçse tashmë me dëm të shkaktuar në raport me moralizimin e Listën Serbe si palë e “dëmtuar” – përkundër destruktivitetit të saj.
Nëse e gjithë kjo është një strategji politike, është e dobët. Nëse jo, edhe më keq, është mungesë e vizionit shtetformues. Sepse juridikisht jemi në terren të pafavorshëm, ndërsa politikisht e kemi humbur prej kohësh mbështetjen e atyre që presin nga ne shtet të përgjegjshëm në raport me pakicat.
Në fund, mos të harrojmë se akuza më e shpeshtë në situata të tilla – dhe edhe ndaj postimeve si ky i imi – është se përkrahim Listën Serbe apo shtyjmë përpara interesat e tyre. Por realiteti është ndryshe. Herë me penalltitë e herë me autogolat tona, po ia servojmë vetë Listës Serbe fitoret – juridike, përmes procedurave gjyqësore, e politike, duke ia mundësuar kartën e viktimizimit në mesin e serbëve të Kosovës dhe në diskursin ndërkombëtar”, ka shkruar Cakolli në Facebook.
