Aktivisti i shoqërisë civile thotë se krizat institucionale dhe përplasjet politike mund të jenë pjesë e një strategjie më të gjerë politike.
Drejtori i Institutit Demokratik të Kosovës, Ismet Kryeziu, ka ngritur pyetjen nëse kaosi politik në vend mund të jetë rezultat i një strategjie të qëllimshme të Lëvizjes Vetëvendosje.
banner
Sipas tij, në politikë kaosi zakonisht shihet si pasojë e krizave, gabimeve apo paaftësisë për të qeverisur, por në disa raste ai mund të shndërrohet edhe në strategji politike.
Kryeziu thotë se gjatë viteve në opozitë, Vetëvendosje ndërtoi identitetin e saj politik mbi kundërshtimin e rendit politik të krijuar para dhe pas shpalljes së pavarësisë së Kosova. Megjithatë, sipas tij, kjo logjikë nuk u transformua as pasi kjo forcë politike erdhi në pushtet.
Ai vlerëson se normalisht opozita mobilizon përkrahje përmes konfliktit, ndërsa pushteti stabilizon sistemin përmes qeverisjes dhe institucioneve funksionale. Në rastin e Kosovës, sipas Kryeziut, duket se kjo logjikë është përmbysur, pasi konfliktet dhe krizat institucionale vazhdojnë edhe kur pushteti është në duart e kësaj lëvizjeje.
Si shembull ai përmend situatën pas zgjedhjeve të vitit 2025, kur Vetëvendosje fitoi mbi 41 për qind të votave, por vendi nuk hyri në një proces normal të formimit të institucioneve.
Sipas tij, kriza institucionale u shoqërua me një narrativë politike që fajësonte partitë e tjera për bllokimin institucional. Në zgjedhjet e 28 dhjetorit, sipas Kryeziut, kjo strategji rezultoi efektive, pasi Vetëvendosje arriti të rrisë rezultatin e saj elektoral mbi 52 për qind të votave.
Megjithatë, ai thotë se edhe pas këtij rezultati të fortë nuk u krijua stabilitet i qëndrueshëm institucional dhe vendi vazhdon të përballet me pasiguri politike, ndërsa qeveriset nga një qeveri në detyrë.
Kryeziu argumenton se përplasjet politike shihen në tre nivele: brenda sistemit institucional në Kosovë, në raportet ndërshqiptare në rajon dhe në marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë.
Sipas tij, kjo krijon një “trekëndësh përplasjesh” që ushqen një klimë të vazhdueshme pasigurie politike.
Ai përfundon se nëse kjo situatë nuk është vetëm rezultat i rrethanave politike, por një strategji e qëllimshme, atëherë rreziku më i madh është që kriza të normalizohet si mënyrë funksionimi e shtetit.
