Cakolli në një intervistë për dokumentarin ‘Expose’prodhim i GazetaBlic, ka theksuar se procesi është karakterizuar kryesisht nga pjesëmarrja e ulët e votuesve.
Sipas tij, dalja e ulët në zgjedhje reflekton lodhjen e qytetarëve nga ciklet e shpeshta zgjedhore dhe mungesën e besimit se zgjedhjet mund të zgjidhin ngërçin politik që ka karakterizuar vendin për gati dy vjet.
Cakolli vlerëson se pjesëmarrja e ulët duhet të lexohet si një mesazh i qartë për partitë politike.
“Zgjedhjet e 7 qershorit ishin prej zgjedhjeve më të rregullta në fakt që janë zhvilluar në Kosovë, si për nga niveli i administrimit nga ana e trupave menaxhuese zgjedhore këtu në këtë rast nga KQZ por edhe nga niveli i incidenteve të cilat kanë qenë pa asnjë ndikim në integritetin përfundimtar të procesit zgjedhor. Megjithatë ajo që e ka karakterizu procesin e 7 qershorit është padyshim dalja e ulët e votuesve që reflekton një lloj lodhje të qytetarëve me ciklet e shpeshta zgjedhore dhe mbi të gjitha që zgjedhjet të mos jenë zgjidhja për ngërçin që e kemi pasur efektivisht tash e gati 2 vite. Ajo se cka kanë raportuar vezhguesit tanë, është e qartë se disa prej problemeve që kanë qenë mjaft të shprehura nëpër procese zgjedhore si votimi me asistencë, kepërdorimi i tij e të ngjashme, janë duke u adresuar kryesisht për shkak të rregullimit më adekuat dhe kontrollit më strikt nga ana e komisionerëve për rastë të tilla kur votuesit kërkojnë të votojnë me asistencë.
Pa dyshim që faktori kryesor ose arsyeja kryesore pse kemi rënie të daljes së votuesve është arsye politike pra një lloj proteste së qytetarëve në raport me krizat që kemi parë por edhe ciklet e shpeshta zgjedhore për shkak që nga shkurti i vitit 2025 tashmë jemi në qershor kemi organizuar 5 palë zgjedhje pra për më pak se 2 vite, e që i bie që mesatarisht cdo 3-4 muaj kemi pasur një proces zgjedhor. Unë besoj që subjektet politike do duhej që ta kuptojnë këtë dalje të ulët si një mesazh dhe alarm në fakt që do duhet të ketë marrëveshje politike për të evituar cfardo rreziku të një cikli të sërishëm zgjedhor sepse ajo do mund të ndikonte në dalje edhe më të ulët sesa ajo që vecse e pam”, vlerësoi ai.
Duke komentuar rezultatet preliminare, Cakolli tha se ato kanë prodhuar një përbërje të ngjashme me zgjedhjet e shkurtit 2025, çka sipas tij tregon se pjesëmarrja më e lartë në atë periudhë mund të jetë ndikuar edhe nga prania e diasporës gjatë festave të fundvitit.
Megjithatë, ai theksoi se rezultati përfundimtar mund të ndikohet ndjeshëm nga votat e diasporës dhe votat me kusht.
Sipas tij, aktualisht janë mbi 100 mijë vota jashtë vendit në proces numërimi, prej të cilave rreth 85 mijë janë vota me postë dhe mbi 22 mijë vota nga misionet diplomatike.
“Meqenëse rezultatet e zgjedhjeve të 7 qershorit prodhuan një përbërje të ngashme me atë të shkurtit të vitit 2025, kjo tregon që një pjesë e elektoratit që potencialisht ka mundur të jetë në Kosovë gjatë festave të fundvitit që lam pas ka mundur të jetë arsyeja për dalje më të lartë edhe atëherë. Sidoqoftë tashmë kur janë numëruar dhe verifikuar gati 60% të vendvotimeve duket që rezultati preliminar vecse do të konfirmohet kurse ajo që mbetet të shihet është cili do jetë ndikimi i votave jashtë vendit dhe i votave me kusht në rezultatin përfundimtar. Në këtë drejtim meqenëse kemi mbi 100 mijë vota në kuadër të votimit jashtë vendit prej të cilave 85 mijë janë vota me poste dhe 22 mijë tjera në kuadër të votimit fizik nëpër misionet diplomatike, këto padyshim që do kenë impakt në rezultatin përfundimtar zgjedhor dhe në ndarjen e mandatave duke ditur që LVV zakonisht performon shumë më mirë në kuadër të votimit jashtë vendit e madje në zgjedhjet e vitit që lam pas në dhjetor kishte siguruar përkrahje për mbi 85% në misionet dipolatike dhe mbi 705 në kuadër të votimit me postë.
Që nënkupton se në një skenar kur jnë përkrahje e tillë do të përserittet me këto 100 mijë vota sa i kemi në lojë aktualisht LVV mund ti shtoj deri në 5 deputet e të shkoj deri në 53 sosh dëri në fund të mandatit. Sidoqoft kjo do varet shumë nga performanca e subjekteve tjera politike në vecanti e LDK e cila ka pasur më së shpeshti variacione në kuadër të përkrahjes nga diaspora ta zëmë në shkurt ka pasur rreth 25% përkrahje në kuadër të votimit me postë ndërsa në dhjetor ka pasur vetëm 10%, pra do ketë shumë rendësi se cfarë përkrahje do ketë ky subjekt e pastaj do jetë përcaktuese edhe për numrin e mandateve edhe për formimin eventual të insitucioneve të reja”, theksoi tutje.
Sa i përket formimit të institucioneve të reja, Cakolli paralajmëroi se rezultati aktual mund ta bëjë edhe më të vështirë arritjen e marrëveshjeve politike.
Ai paralajmëroi se nëse subjektet politike nuk ndryshojnë qasjen ndaj konsensusit politik, vendi mund të përballet sërish me krizë institucionale dhe madje me zgjedhje të reja deri në fund të këtij viti.
“Fatkeqësisht arsyeja kryesore pse ne nuk kemi arritur të krijojmë institucione plotësisht funksionale përgjatë 2 viteve të fundit ka qenë mungesa e vullnetit dhe gatishmërisë për të arritur marrëveshje dhe rezultatet e këtyre zgjedhjeve janë në fakt indikacion që mund të ketë edhe më shumë vështirësi sesa që ka pasur në zgjedhjet paraprake për shkak se ky kombinim dhe konfigurim i numrave e bën pothuajse të pamundur gjetjen e një zgjidhje për cështjen e presidentit sidomos pa një marrëveshje më të gjerë politike që përvec nëse do ketë një lloj dakordimi mes LVV dhe PDK një numër i nevojshëm prej 80 deputetësh mund të arrihet vetëm në rast të një koaliconi me të paktën 2 partitë e tjera. Unë besoj që nëse nuk do ketë ndryshim të qëndrimeve dhe mënyrës së si subjektet politike e shohin konceptin e konsensusit politik atëherë padyshim që këto mund të mos jenë zgjedhjet e fundit që kemi për këtë vit dhe që vendi potencialisht ta ketë një krizë të re politike e cila mund të përdoret si bazë për ta kontestuar ndonjë prej procedurave në Gjykatë Kushtetuese në mënyrë që zgjedhjet të mbahen diku nga fundi i këtij viti edhe njëherë”, përfundoi Cakolli.
