Kryeministri Edi Rama iu është përgjigj deklaratave të ministrit të Jashtëm të Serbisë lidhur me idenë e Beogradit për ndryshimin e rrjedhës së lumit Ibër. Rama deklaron se Kosova është një shtet sovran dhe se Shqipëria nuk ka nevojë për idenë e “Shqipërisë së Madhe” për ta mbështetur atë.
Rama theksoi gjithashtu se lumi Ibër është një sistem ujor ndërkufitar dhe se Serbia duhet të respektojë të drejtën ndërkombëtare për çdo projekt që mund të ndikojë në Kosovë.
Reagimi i kryeministrit Edi Rama vjen pas replikave të shkëmbyera me ministrin e Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriç dhe atij të Shqipërisë, Ferid Hoxha lidhur me lumin Ibër dhe statusin e Kosovës.
Reagimi i kryeminsitrit Edi Rama në rrjetin X:
Një shkëmbim shumë interesant veror mes ministrave tanë të Jashtëm. Edhe pse prisja një përgjigje për lumin Ibër, disi udhëtuam nga hidrologjia te e drejta ndërkombëtare, bëmë ndalesën e detyrueshme te “Shqipëria e Madhe”, kaluam nga “Kosova dhe Metohia” dhe përfunduam në muzeun e njohur të ankthit historik serb.
Në Beograd ekziston një lloj folklori politik që duket se është imun ndaj kohës: sa herë që Shqipëria flet për Kosovën, menjëherë thirret në skenë “Shqipëria e Madhe”, sikur përsëritja ta shndërrojë një fantazmë të vjetër në një argument të vlefshëm.
Nuk do të ndodhë.
Shqipëria nuk ka asnjë pretendim ndaj territorit të Serbisë dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. Po ashtu, nuk kemi nevojë për një “Shqipëri të Madhe” për të qëndruar pranë Kosovës.
Kosova është një shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë pikërisht kjo: shqiptarë të Kosovës. Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën për të vendosur vetë për të ardhmen e tyre. Shqipëria do të qëndrojë gjithmonë në mbështetje të kësaj të drejte.
Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja se nuk e ka humbur ndoshta mund ta shndërrojë humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por fatkeqësisht hartat janë më pak të gatshme të përshtaten. Territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen në të nuk janë burime të Republikës së Serbisë. Miqtë tanë serbë e dinë shumë mirë këtë, përfshirë edhe kur ulemi së bashku në tryezat evropiane.
Pra, le t’i rikthehemi lumit.
Çështja fillestare mbetet pikërisht aty ku e la Shqipëria: Ibri është një sistem ujor ndërkufitar. Serbia është plotësisht e lirë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj. Ajo që nuk mund të pretendojë në mënyrë të arsyeshme është se pasojat e mundshme për një vend tjetër ndalojnë në mënyrë magjike te kufiri serb.
Në fund të fundit, pikërisht për këtë ekziston e drejta ndërkombëtare e ujërave. Lumenjtë kanë zakonin e pakëndshëm të ndjekin gjeografinë dhe jo deklaratat diplomatike.
Është përmendur gjithashtu edhe situata e komunitetit serb në Kosovë. Të drejtat e tyre kanë rëndësi. Siguria e tyre ka rëndësi. Prona, gjuha, trashëgimia kulturore dhe fetare e tyre duhet të mbrohen. Shqipëria nuk ka pasur kurrë vështirësi ta thotë këtë, sepse kjo është thjesht ajo që një shtet demokratik u detyrohet qytetarëve të tij.
Dhe këtu arrijmë ndoshta te akrobacia më interesante e këtij shkëmbimi: të paralajmërosh Shqipërinë kundër zgjerimit etnik, ndërsa në të njëjtën deklaratë i referohesh territorit të një shteti tjetër sovran sikur të ishte ende territor serb. Kjo është vërtet një kontradiktë e vështirë për t’u mbajtur.
Ndoshta kjo funksionon brenda një flluske politike në Serbi. Jashtë saj, gjeometria është më pak falëse.
Dhe po, jam plotësisht dakord që e ardhmja e rajonit tonë duhet të jetë një e ardhme ku kufijtë humbasin gradualisht fuqinë për të na ndarë. Absolutisht.
Por ekziston një kusht i vogël përpara se kufijtë të bëhen më pak të rëndësishëm: të pranohen kufijtë që ekzistojnë tashmë. Pikërisht ky ishte gjenialiteti i projektit evropian: ndarja e përkatësisë kombëtare nga ambicia territoriale.
Shqiptarët e Kosovës janë shqiptarë të Kosovës. Shqipëria do të qëndrojë pranë tyre dhe pranë Republikës së tyre, sepse ndajmë histori, gjuhë, familje dhe një të ardhme të përbashkët, por mbi të gjitha sepse një Kosovë e lirë, demokratike dhe e sigurt është një shtet legjitim evropian dhe një pjesë e domosdoshme e stabilitetit të rajonit tonë.
Në këtë qëndrim nuk ka asgjë të fshehtë. Nuk ka pasur kurrë. As harta sekrete. As kufij të fshehur. Asnjë “Shqipëri të Madhe” apo çfarëdo “të Madhe” tjetër nuk nevojitet.
Prandaj, qëndrimi i Shqipërisë do të mbetet i njëjtë, si në publik ashtu edhe në biseda private: ne e respektojmë Serbinë, duam marrëdhënie të mira fqinjësore me Serbinë dhe duam që i gjithë rajoni të jetë pjesë e Evropës – përfshirë edhe Serbinë.
Por fqinjësia e mirë nuk mund të nënkuptojë që çdo fqinj i Serbisë të detyrohet të jetojë përgjithmonë sipas versionit serb të historisë.
Ballkani ka paguar tashmë shumë shtrenjtë, me gjak dhe me kohë të humbur, për këtë mënyrë të të menduarit.
Ndërkohë, Ibri, krejtësisht i pavetëdijshëm për të gjitha hartat tona historike, do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas folklorit.
