Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky këtë të mërkurë ka zbuluar detaje nga plani i fundit i udhëhequr nga SHBA për të përfunduar luftën me Rusinë, duke thënë se ai ishte rënë dakord mes negociatorëve nga Kievi dhe Uashingtoni dhe ishte dërguar në Moskë për komente.
Zelensky tha se dokumenti do të plotësohej me marrëveshje të tjera dypalëshe midis Shteteve të Bashkuara dhe Ukrainës mbi garantimet e sigurisë dhe rindërtimin pasluftës.
Ai nuk publikoi një draft të propozimit të paqes, por përshkroi përmbajtjen e tij pikë për pikë gjatë një konference për gazetarët në Kiev.
Më poshtë është një transkript i saktë i përshkrimit të Zelensky-t për planin, i përkthyer nga gjuha ukrainase.
Plani 20-pikësh
Do të konfirmohet sovraniteti i Ukrainës. Ne deklarojmë se Ukraina është një shtet sovran dhe të gjithë nënshkruesit e marrëveshjes e konfirmojnë këtë me firmat e tyre.
Ky dokument përbën një marrëveshje të plotë dhe të pakushtëzuar të mos-agresionit midis Rusisë dhe Ukrainës. Për të mbështetur paqen afatgjatë, do të krijohet një mekanizëm monitorimi për linjën e kontaktit përmes monitorimit hapësinor pa pilot, për të siguruar njoftim të hershëm për shkeljet dhe për të zgjidhur konfliktet. Ekipet teknike do të bien dakord mbi të gjitha detajet.
Ukraina do të marrë garantime të forta sigurie.
Forcat e Armatosura të Ukrainës do të mbeten me 800,000 persona në kohë paqeje.
SHBA, NATO dhe shtetet evropiane nënshkruese do t’i sigurojnë Ukrainës garantime sigurie që pasqyrojnë Nenit 5 të NATO-s.
Nëse Rusia sulmon Ukrainën, përveç një përgjigjeje ushtarake të koordinuar, të gjitha sanksionet globale kundër Rusisë do të rivihen në fuqi.
Nëse Ukraina sulmon Rusinë ose hap zjarr në territorin rus pa provokim, garantimet e sigurisë do të konsiderohen të pavlefshme. Nëse Rusia hap zjarr mbi Ukrainën, garantimet e sigurisë do të hyjnë në fuqi.
Garantimet dypalëshe të sigurisë nuk përjashtohen nga kjo marrëveshje.
Rusia do të formalizojë një politikë mos-agresioni ndaj Evropës dhe Ukrainës në të gjitha ligjet e nevojshme dhe dokumentet e kërkuara për ratifikim.
Ukraina do të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian brenda një periudhe të përcaktuar dhe do të marrë akses të privilegjuar afatshkurtër në tregun evropian.
Do të krijohet një paketë e fortë globale për zhvillimin e Ukrainës, e përcaktuar në një marrëveshje të veçantë mbi investimet dhe prosperitetin e ardhshëm. Kjo do të përfshijë:
Krijimin e Fondit për Zhvillimin e Ukrainës për investime në sektorët me rritje të lartë, përfshirë teknologjinë, qendrat e të dhënave dhe inteligjencën artificiale.
Bashkëpunimin midis SHBA-së dhe kompanive amerikane me Ukrainën për rikuperimin dhe zhvillimin, modernizimin dhe operimin e infrastrukturës së gazit të Ukrainës, përfshirë tubacionet dhe depot.
Përpjekje të përbashkëta për rindërtimin e zonave të prekura nga lufta, për të restauruar dhe modernizuar qytetet dhe lagjet e banimit.
Zhvillim infrastrukture.
Nxjerrjen e mineraleve dhe burimeve natyrore.
Banka Botërore do të ofrojë një paketë financimi speciale për të siguruar fonde për përshpejtimin e këtyre përpjekjeve.
Krijimi i një grupi pune të nivelit të lartë, duke përfshirë emërimin e një lideri global financiar si administrator i prosperitetit për organizimin e zbatimit të planit strategjik të rikuperimit.
Krijimi i disa fondeve për rikuperimin e ekonomisë ukrainase, rindërtimin e zonave të dëmtuara dhe çështjet humanitare.
SHBA dhe vendet evropiane do të krijojnë një fond kapitali dhe grantesh me një madhësi target prej 200 miliardë dollarësh për investime të qarta dhe efektive në Ukrainë.
Do të përdoren instrumente të ndryshme financiare për rindërtimin pas-luftës së Ukrainës. Institucionet globale të rindërtimit do të përdorin mekanizma për të mbështetur këto përpjekje.
Ukraina do të zbatojë standardet më të mira globale për të tërhequr investime të huaja direkte.
Ukraina rezervon të drejtën për kompensim për dëmin e shkaktuar.
Pas përfundimit të kësaj marrëveshjeje, Ukraina do të përshpejtojë procesin për të nënshkruar një marrëveshje tregtare të lirë me SHBA.
Ukraina konfirmon se do të mbetet një shtet jo-bërthamor sipas Traktatit për Mos-Proliferimin e Armëve Bërthamore.
Centrali Bërthamor i Zaporizhzhias do të operohet së bashku nga tre vende: Ukraina, SHBA dhe Rusia.
Të dy vendet do të angazhohen për programe edukimi në shkolla dhe shoqëri për të promovuar kuptimin dhe tolerancën ndaj kulturave të ndryshme dhe për të eliminuar racizmin dhe paragjykimet. Ukraina do të zbatojë rregullat e BE-së për tolerancën fetare dhe mbrojtjen e gjuhëve minoritare.
Në rajonet Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia dhe Kherson, linja e vendosjes së trupave në datën e kësaj marrëveshjeje njihet de fakto si linja e kontaktit.
Do të krijohet një grup pune për të përcaktuar ripozicionimin e forcave të nevojshme për përfundimin e konfliktit dhe për të përcaktuar parametrat për zona ekonomike të veçanta të ardhshme. Pas krijimit të një baze të barabartë për lëvizjen e forcave, forcat ndërkombëtare do të vendosen përgjatë linjës së kontaktit për të monitoruar zbatimin e marrëveshjes. Çdo vendim për krijimin e një zone të tillë do të kërkojë miratimin e parlamentit ukrainas ose një referendumi.
Federata Ruse duhet të tërheqë trupat nga rajonet Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Sumy dhe Kharkiv që kjo marrëveshje të hyjë në fuqi.
Palët bien dakord të respektojnë rregullat, garantimet dhe obligimet e Konventave të Gjenevës të vitit 1949 dhe protokolleve të tyre shtesë.
Pas arritjes së marrëveshjeve për territorin, Rusia dhe Ukraina nuk do t’i ndryshojnë ato me forcë.
Rusia nuk do të pengojë Ukrainën të përdorë lumin Dnipro dhe Detin e Zi për qëllime tregtare.
Do të krijohet një komitet humanitar për të zgjidhur çështjet e mbetura.
Të gjithë të mbajturit si robër lufte dhe civilët, përfshirë fëmijët dhe të burgosurit politikë, do të kthehen.
Ukraina duhet të mbajë zgjedhje sa më shpejt pas nënshkrimit të marrëveshjes.
Kjo marrëveshje ka fuqi ligjore. Zbatimi do të monitorohet dhe garantohet nga Këshilli i Paqes, me kryetar Presidentin Trump. Ukraina, Evropa, NATO, Rusia dhe SHBA do të jenë pjesë e mekanizmit. Sanksionet do të zbatohen për shkeljet.
Pasi të bien dakord të gjitha palët, një armëpushim i plotë do të hyjë në fuqi menjëherë.
