Serbia ka shprehur gatishmërinë për të mbështetur sanksionet e Bashkimit Evropian ndaj Rusisë, por me një kusht të qartë: garanci të forta për anëtarësim në BE.
Kështu ka deklaruar Ministri serb për Integrimin Evropian, Nemanja Staroviç, në një intervistë për të përditshmen austriake Der Standard, duke shkaktuar valë reagimesh brenda dhe jashtë vendit.
Deklarata e tij vjen në një moment kur Serbia tashmë ka lejuar kalimin tranzit nëpër territorin e saj të 960 predhave artilerie të kalibrit 155 mm, të destinuara për Ukrainën. Predhat janë prodhuar në Bosnjë dhe Hercegovinë, janë blerë nga kompania çeke Omnipol – e cila furnizon zyrtarisht ushtrinë ukrainase – dhe kaluan përmes Serbisë me miratimin e plotë të të gjitha ministrive përkatëse serbe.
Sipas dokumenteve zyrtare raporton Danas, më 12 qershor, Ministria e Brendshme e Serbisë, me pëlqimin e Ministrisë së Mbrojtjes dhe Ministrisë së Jashtme, ka miratuar lejen e tranzitit. Kamionët me 132 paleta predha janë lejuar të kalojnë nga pika kufitare Sremska Raça, përmes Serbisë, dhe të dalin në BE nëpërmjet Horgoshit, duke ndjekur një rrugë të përcaktuar: nga fshati Kuzmin, rruga E-70 për në Beograd, pastaj në E-75 drejt kufirit hungarez.
Në dokumente, Ministria e Mbrojtjes e Republikës Çeke është listuar si përdoruesi përfundimtar i municionit – një sinjal i qartë i përfshirjes së Serbisë në zinxhirin logjistik të furnizimit me armë për Ukrainën, pavarësisht pozicionit zyrtar neutral ndaj luftës.
Ky zhvillim është cilësuar nga mediat pro-Kremlinit si një goditje e pasme për Rusinë. Një media në pronësi të Konstantin Malofeyev, një aleat i ngushtë i presidentit rus Vladimir Putin, ka paralajmëruar: “Do të jetë si gjithmonë me tradhtarët.”
Reagimet në Serbi nuk munguan. Partia “Lëvizja e Socialistëve”, e afërt me spektrin politik pro-rus, kritikoi deklaratën e ministrit Staroviç dhe mbështetjen për sanksione.
“Beogradi nuk ka ndërmend të marrë pjesë në histerinë anti-ruse,” thuhet në reagim, që më tej shton se “serbët nuk janë një komb tradhtarësh dhe frikacakësh që shesin nënën, vëllezërit, besimin dhe historinë e tyre,” duke përforcuar narrativën e lidhjeve historike me Moskën.
Ky zhvillim vjen në një kontekst të ndërlikuar për politikën e jashtme serbe, e cila po përpiqet të balancojë mes presionit perëndimor për të harmonizuar politikën e jashtme me BE-në dhe mbështetjes së vazhdueshme që ka pasur nga Rusia, veçanërisht në çështjen e Kosovës.
Nëse Serbia do të ndjekë rrugën e sanksioneve ndaj Rusisë mbetet për t’u parë – por sinjalet e fundit, si tranziti i armatimit për Ukrainën, po e çojnë Beogradin drejt një kursi më të afërt me Perëndimin, me çmimin e një përplasjeje të mundshme me Moskën.
