Organizatat ndërkombëtare të shoqërisë civile, duke përfshirë B4Ukraine dhe BankTrack, u kanë bërë thirrje rregullatorëve që të nisin menjëherë hetimet ndaj Raiffeisen Bank lidhur me shkeljen e sanksioneve ruse.
Kjo thirrje vjen pas një raporti të kohëve të fundit i cili pretendon se shërbimet ndërkombëtare të pagesave të Raiffeisen Bank kanë lehtësuar importet e mallrave të sanksionuara në Rusi me vlerë mbi 1 miliard dollarë, si dhe tregtinë që përfshin Iranin dhe Korenë e Veriut. B4Ukraine dhe BankTrack u bëjnë thirrje autoriteteve rregullatore përkatëse që të hetojnë menjëherë këto akuza, të rishikojnë aksesin e vazhdueshëm të bankës ruse AO Raiffeisenbank në sistemin e mesazheve SWIFT, dhe të sigurojnë që autoritetet austriake të mos autorizojnë zhbllokimin e aksioneve të sanksionuara gjatë kohës që këto hetime janë duke vazhduar.
Këto masa do të ndihmonin në garantimin që akuzat të shqyrtohen plotësisht dhe të mos ndërmerren veprime për të ndryshuar statusin e aseteve të sanksionuara ose aksesin në infrastrukturën financiare ndërkombëtare, para se autoritetet përkatëse të kenë vërtetuar faktet.
Firma e analizave të investimeve Grizzly Research bëri të ditur se ka identifikuar 1.19 miliardë dollarë në tregtinë ruse që përfshin mallra të mbuluara nga kufizimet e importit dhe eksportit të BE-së, SHBA-së, Mbretërisë së Bashkuar ose Zvicrës.
Më shumë se 100 milionë dollarë nga transaksionet dyshohet se përfshinin mallra të sanksionuara rëndë që mund të mbështesin aftësitë ushtarake të Rusisë, duke përfshirë komponentët e përdorur në tanket e betejës dhe mjetet e makinerive të llojit të përdorur për të ndërtuar koka bërthamore dhe raketa balistike.
Nga ana e saj, Raiffeisen tha në një deklaratë se “i mohon kategorikisht akuzat”.
Si një nga bankat e pakta të mëdha ndërkombëtare që ende operojnë në Rusi me qasje në SWIFT, kompania mëmë e AO Raiffeisenbank, Raiffeisen Bank International (RBI), ka pretenduar për vite me radhë se ruan pajtueshmëri të rreptë me sanksionet dhe se po largohet nga biznesi i saj rus. Kjo pavarësisht hulumtimeve nga B4Ukraine, BankTrack dhe të tjerë, të cilat tregojnë lidhje të vazhdueshme me subjektet ruse të sanksionuara.
Gjetjet e Grizzly tani hedhin dyshime të mëtejshme mbi pretendimet e RBI-së për pajtueshmëri me sanksionet evropiane.
“Raporti i Grizzly pretendon se, duke vazhduar t’i ofrojë ekonomisë ruse shërbime pagesash ndërkombëtare, AO Raiffeisenbank po u mundëson drejtpërdrejt klientëve rusë të vazhdojnë të blejnë mallra të përdorura për vrasjen e civilëve ukrainas. Autoritetet evropiane duhet të rrisin presionin mbi RBI-në për të përshpejtuar daljen e tyre nga Rusia dhe të zbulojnë publikisht se cilat hapa kanë ndërmarrë për të siguruar që AO Raiffeisenbank të mos ofrojë më shërbime për klientët që kërkojnë të minojnë legjislacionin e sanksioneve të BE-së”, tha Max Hammer, Aktivist për të Drejtat e Njeriut në BankTrack.
Pavarësisht ligjshmërisë së tyre, këto transaksione nënvizojnë dobësitë thelbësore në regjimin e sanksioneve të BE-së, të cilat degët ruse të bankave evropiane vazhdojnë t’i shfrytëzojnë.
“BE-ja, e cila shpenzoi qindra miliarda dollarë për të ndihmuar Ukrainën të mbrohet nga agresori, duhet të sigurojë që kompanitë e saj të mos i minojnë këto përpjekje duke mbështetur në mënyrë aktive përpjekjet ruse të luftës. Rregullatorët dhe ligjvënësit e BE-së ushtrojnë presion mbi bankat si RBI për të siguruar që shërbimet e tyre të mos i sjellin dobi ekonomisë ruse të luftës”, u shpreh Nezir Sinani, Drejtor Ekzekutiv i Koalicionit B4Ukrainë.
Organet rregullatore të BE-së, përfshirë Drejtorinë e Përgjithshme FISMA, duhet të inkurajojnë autoritetet austriake të hetojnë të dhënat në raportet e Grizzly-t për të vlerësuar nëse kanë ndodhur shkelje të sanksioneve. Po ashtu, ato duhet të nxisin rregullatorët kombëtarë të zhvillojnë korniza për të siguruar që degët ruse të bankave të BE-së të kryejnë kontrollet e Përmirësuara të Duhura, të kërkuara pas renditjes së Rusisë si një vend i tretë me rrezik të lartë për pastrim parash në dhjetor 2025.
Siç thekson raporti i Grizzly, RBI tani po kërkon të rikuperojë asetet e bllokuara në Rusi jo duke mbyllur operacionet ose degën e saj ruse, por duke kërkuar një vendim të favorshëm në një gjykatë austriake dhe një përjashtim nga sanksionet e BE-së. Kjo do të shkrinte rreth 3 miliardë euro në asete të mbajtura nga kompania ruse e sanksionuar Rasperia Trading – një kompani që dikur ishte në pronësi të oligarkut Oleg Deripaska – dhe do t’i transferonte ato te Raiffeisen.
Sipas B4Ukraine dhe BankTrack, ky propozim do të vendoste një precedent të rrezikshëm, duke shpërblyer në mënyrë efektive RBI-në për dështimin në menaxhimin e rreziqeve të operacioneve të saj të vazhdueshme ruse dhe rëndësinë e tyre strategjike për makinën e luftës së Rusisë. Gjithashtu, kjo do t’u sinjalizonte oligarkëve rusë se ata kanë një rrugë të zbatueshme për të rikuperuar asetet e ngrira në Evropë duke përdorur gjykatat ruse për të sekuestruar asetet e BE-së.
Gjetjet e Grizzly e vendosin këtë propozim – i cili u kritikua më parë nga qeveria amerikane në vitin 2024 për implikimet e tij të mundshme në thyerjen e sanksioneve – në një dritë veçanërisht të dyshimtë. Ato i japin një urgjencë të re thirrjes së një koalicioni global të shoqërisë civile për ta refuzuar atë.
Në raport u identifikuan gjithashtu më shumë se 10 milionë dollarë në tregti me Iranin dhe Korenë e Veriut që mbanin kodin e bankës, duke sugjeruar se shkeljet e dyshuara të sanksioneve shtrihen përtej Rusisë. Për këtë arsye, B4Ukraine dhe BankTrack i bëjnë thirrje Thesarit të SHBA-së të rinovojë shqyrtimin e marrëveshjeve të RBI-së dhe të marrë në konsideratë masa për të kufizuar aksesin e bankës në sistemin financiar të SHBA-së nëse konfirmohen shkeljet.
