Përdorimi i papritur i dhunës nga grupe provokuese në përgjigje të një lëvizjeje proteste studentore nëntëmujore në Serbi, është një ogur i keq për ambicien e presidentit Aleksandar Vuçiq për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian (BE), tha sot gazeta me seli në Paris, Le Monde.
Pas nëntë muajsh protestash praktikisht të pandërprera, qeveria serbe ende nuk e ka ndaluar lëvizjen studentore kundër korrupsionit që ka tronditur vendin ballkanik nga shembja e një çatie mbi një stacion treni të rinovuar në Novi Sad, qytetin e dytë më të madh të vendit, në nëntor 2024.
Tragjedia, e cila mbyti 16 persona, shihet gjerësisht në Serbi si shkaku i korrupsionit endemik që pllakos Serbinë, një vend me 6.6 milionë banorë.
Në pushtet që nga viti 2014, alternuar si kryeministër dhe më pas president, Aleksandar Vuçiq nuk i ka konsideruar kurrë seriozisht kërkesat e studentëve për një sistem gjyqësor funksional dhe sundim të ligjit. As nuk dëshiron të përmbushë kërkesën e tyre për zgjedhje të parakohshme parlamentare, raportoi Le Monde.
Pas muajsh nënçmimi të demonstratave paqësore, Vuçiq filloi një “strategji shqetësuese frikësimi të martën, më 12 gusht, duke vendosur banditë dhe huliganë të njohur si të afërt me forcat e fuqishme serbe të krimit të organizuar për të provokuar demonstruesit”, shkroi gazeta me seli në Paris në një editorial.
Përplasjet janë shtuar ditët e fundit midis mbështetësve të qeverisë dhe protestuesve në disa qytete serbe, duke shtuar se përplasjet janë shndërruar në fusha beteje natën me burra të maskuar me origjinë të panjohur që vandalizojnë zyrat e partisë në pushtet.
Policia ka shtuar “arrestimet e tyre brutale”, që synojnë qartë frikësimin e opinionit publik, ndërsa qeveria akuzon kundërshtarët se duan të “shkatërrojnë Serbinë” dhe ta shtyjnë vendin në “luftë civile”.
Le Monde vlerëson se kjo strategji të kujton revolucionin e Maidanit në Kiev (2013-2014), kur partia e atëhershme në pushtet përdori grupe huliganësh dhe oficerë policie me rroba civile për të mbjellë dhunë në mes të tubimeve paqësore.
Duke nxitur vetë kaosin që ai dënon, Vuçiq me sa duket shpreson që kjo dhunë do të diskreditojë studentët serbë, veçanërisht në sytë e BE-së dhe udhëheqësve të saj.
Gazeta e Parisit deklaroi se Vuçiq, për të mobilizuar ndjenjën e fortë pro-ruse që përshkon vendin e tij, akuzon rregullisht, pa dhënë asnjë provë, “shërbimet e huaja” për “organizimin e një revolucioni me ngjyra”.
Megjithatë, presidenti serb në realitet po mbështetej në pasivitetin e BE-së dhe shteteve të saj anëtare, të cilat ngurrojnë të kritikojnë metodat e tij.
Presidenti Emmanuel Macron, i cili i shiti Serbisë 12 aeroplanë luftarakë Rafale në vitin 2024, ndërsa mirëpriti “ndryshimin strategjik” të një vendi që deri më tani është armatosur kryesisht nga Rusia, përmbahet nga çdo kritikë.
Gjermania, e cila po mbështetet te Vuçiq për të hapur një minierë litiumi në Serbi, thelbësore për industrinë e saj automobilistike, por shumë e diskutueshme në nivel lokal, është po aq diskrete. Komisioni Evropian nuk ka qenë më mirë, raportoi Le Monde.
Megjithatë, lëvizja protestuese nuk është pa paqartësi, pasi shumë demonstrues brohorasin slogane nacionaliste dhe pro-ruse.
Por kjo nuk duhet ta pengojë BE-në të përballet me të dukshmen – se zhvillimi i negociatave për pranimin e Serbisë në BE nën udhëheqjen e Aleksandar Vuçiqit është i pakuptimtë.
Le Monde arrin në përfundimin se qëndrimi pasiv i BE-së vetëm sa përforcon bindjen e kundërshtarëve të Vuçiqit, të cilët besojnë se Evropa mbështet autokratin e tyre. /Telegrafi/
