Në emisionin EURO n’T7 është publikuar një studim shkencor për uljen e borxhit publik, të paraqitur si sukses nga qeveria, përderisa për ekspertët kjo tregon se qeveria nuk ka projekte zhvillimore që do të ndikonin në zhvillimin ekonomik të vendit.
Sipas hulumtimit shkencor të punuar nga profesori Kestrim Avdimetaj, borxhi publik i vendit nga viti 2021 deri më 2024 është ulur për rreth 7%.
Në anën tjetër, vendet e rajonit kanë një borxh më të madh publik i cili ka reflektuar edhe në rritje më të madhe ekonomike, siç është rasti i Shqipërisë.
Profesori Avdimetaj thotë se rritja e borxhit publik nga shumë shtete përdoret për të krijuar stabilitet ekonomik.
“Çka ndodh me rastin e Kosovës? Ne shohim, sipas statistikave të Bankës Qendrore, një rënie ndër vite të borxhit publik si raport i bruto produktit vendor: nga 2020 kur borxhin e kemi pasur 22%, ndoshta edhe për shkak të përkrahjeve gjatë pandemisë, ndërsa vitet më pas kur është hapur ekonomia kemi pasur rënie të vazhdueshme të borxhit publik. Kjo nuk është e mirë për shëndetin e ekonomisë dhe këtë e argumentoj me fakte dhe argumente shkencore. 80 deri 90% e bruto produktit vendor mund të jetë borxh publik dhe kjo nuk e rrezikon shëndetin e ekonomisë, kjo vlen për vendet e BE-së. Ndërsa për vendet e Ballkanit ku bëjmë pjesë edhe ne, borxhi publik mund të shkojë deri në 58% të bruto produktit vendor që Kosova e ka rreth 11 miliardë. Pra, Kosova ka mundësi ta rrisë nivelin e borxhit publik deri në 58% dhe të mos e rrezikojë shëndetin e ekonomisë, por ky borxh mund të rritet duke pasur projekte të mëdha kapitale dhe jo për të ndarë subvencione”, ka thënë Avdimetaj.
Por a duhet të krenohet qeveria e vendit me uljen e borxhit publik, ashtu siç po e bën tashmë? Sipas profesorit Avdimetaj, ulja e borxhit publik nuk jep sinjale të mira për shëndetin ekonomik.
“Shumë shtete të zhvilluara e kanë rritur borxhin publik. Shumica e vendeve të BE-së borxhin publik e kanë më të lartë se pragjet ligjore që përafërsisht është rreth 60% e bruto produktit vendor. Shumica e tyre pas pandemisë e tutje kanë nivele të borxheve mbi 70 e 80%. Ne kemi mundësi me e rrit borxhin publik, por atë duhet ta orientojmë në investime publike, në investime të cilat sjellin rritje ekonomike, si për shembull në infrastrukturë, në energji të ripërtëritshme dhe projekte të ngjashme”, ka shtuar Avdimetaj.
