Lëvizja Vetëvendosje ka thënë se kërkesa e Listës Serbe në përpjekje për të monopolizuar vendet e rezervuara për komunitetin serb, përbën shkelje të rëndë të parimeve kushtetuese dhe demokratike.
Anëtarja e Kryesisë së Lëvizjes Vetëvendosje, Albulena Haxhiu tha se Kuvendi dhe Gjykata Kushtetuese kanë përgjegjësinë të sigurojnë që asnjë subjekt politik, veçanërisht një subjekt që nuk e njeh shtetin e Kosovës, asesi të mos ketë mundësi të pengojë konstituimin e institucioneve.
“Kjo konferencë ndërlidhet me komentet që ne kemi dërguar dje në Gjykatën Kushtetuese, pasiqë dje ka qenë afati i fundit për dorëzimin e komenteve lidhur me kërkesën e Listës Serbe”, tha fillimisht Haxhiu në një konferencë për media të mërkurën.
Ajo tha se Kosova është shtet unitar dhe jo shtet multietnik.
“Ky model është rregullator i Republikës tonë”, tha ajo, dhe vazhdoi se asnjë grup shoqëror nuk e ka të drejtën e vetos mbi institucionet tona që konstituojnë Republikën.
“Në kuadër të procedurës së zgjedhjes së nënkryetarëve të Kuvendit të Kosovës, është thelbësore të theksohet se Republika e Kosovës është shtet sovran dhe i pavarur, ku funksionimi i institucioneve është kusht i domosdoshëm për stabilitetin politik dhe për zhvillimin demokratik. Asnjë subjekt politik, përfshirë këtu partitë që përfaqësojnë komunitet joshumicë, nuk mund të pengojnë apo të bllokojnë institucionet shtetërore”, tha Haxhiu.
“Në këtë kontekst është e papranueshme që një parti politike, në këtë rast Lista Serbe, e cila as nuk e njeh Republikën e Kosovës, as nuk i njeh institucionet e saj, të përdor vendet e rezervuara për komunitetin serb si mjet për të bllokuar konstituimin e Kuvendit. Kjo sjellje përbën një kërcënim të drejpërdrejt për stabilitetin institucional dhe për demokracinë në vend”, u shpreh ajo.
Haxhiu tha se Kushtetuta e Kosovës nuk njeh të drejtën e vetos për asnjë subjekt politik që synon të pengojë proceset demokratike.
Ajo tha se kërkesa e Listës Serbe për “monopolizimin” e vendeve të rezervuara përbën një shkelje të rëndë të parimeve kushtetuese dhe demokratike.
Nëntë deputetët e Listës Serbe dhe deputeti goran, Adem Hoxha iu drejtuan Kushtetueses me kërkesë më 30 gusht, lidhur me votimin për nënkryetarin serb në Kuvendin e Kosovës.
Gjykata theksoi se – pa u vlerësuar dyshimet e ngritura nga Lista Serbe për shkelje kushtetuese në seancat e 26 dhe 28 gushtit – “është e domosdoshme që të ndalohen të gjitha veprimet e mëtejme drejt zgjedhjes së Qeverisë dhe vazhdimit të punës së Kuvendit”.
Ajo shtoi se masën e vendosi “në mënyrë që të mos cenohet rendi juridik dhe demokratik në Republikën e Kosovës”.
Ankesa e Listës Serbe – që gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar – erdhi pasi kryetari i ri i Kuvendit, Dimal Basha, i hodhi në votim ndaras kandidatët për nënkryetarë të Kuvendit nga komuniteti pakicë joserb dhe serb.
Përfaqësuesja nga komunitetet joserbe, Emilija Rexhepi, u zgjodh nënkryetare e Kuvendit. Lista Serbe, e cila në Kuvend ka 9 nga 10 vendet e rezervuara për serbët, këmbënguli ta propozonte vetëm Sllavko Simiqin edhe pasi ai dështoi t’i merrte 61 votat e nevojshme pas tri rundeve të lejuara të votimit.
Kur ajo nuk pranoi të propozonte dikë tjetër për nënkryetar, Basha vendosi të hidhte short, sipas Rregullores së punës së Kuvendit, për të nxjerrë një emër tjetër nga komuniteti serb.
Përveç të gjithë deputetëve të Listës Serbe, për këtë post u propozua edhe Nenad Rashiq nga partia serbe Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, i cili është ministër në detyrë në Qeverinë e Albin Kurtit. As Rashiq nuk i mori votat e nevojshme.
