Shqipëria mund të bëhet pjesë e Bashkimit Europian edhe përpara vitit 2030, vit i përmendur nga kryeministri shqiptar Edi Rama si objektiv i qeverisë së tij.
Marta Kos, komisionerja evropiane për zgjerimin, në një bisedë në Atlantic Council për foli për rrugën që kanë përpara vendet e Ballkanit Perëndimor, duke veçuar Malin e Zi dhe Shqipërinë.
Pyetje: Duke ardhur te Ballkani Perëndimor në veçanti, siç thashë, shumë nga vendet kandidate janë në këtë proces prej dekadash. Në të njëjtën kohë, kemi dy vendet kryesuese: Malin e Zi, që shpreson të mbyllë të gjithë kapitujt e tij deri në fund të këtij viti. Dhe pastaj Shqipërinë, e cila ka shprehur vendosmërinë për të mbyllur negociatat deri në fund të vitit të ardhshëm. Si e vlerësoni këtë progres? Sa realist është slogani malazez “28 by 28”? Pra, anëtari i 28-të deri në vitin 2028. Na jepni vlerësimin tuaj.
Marta Kos: E dini, zakonisht ne nuk vendosim data në procesin e anëtarësimit, sepse kjo varet vërtet nga meritat. Pra, varet nga mënyra se si vendet po japin rezultate. Por sigurisht, ne mbështesim objektiva ambicioze. Së pari për Malin e Zi, është e mundur që ne t’i mbyllim.
Pra, është e mundur që Mali i Zi me 650,000 banorë të bëhet anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian.
Është gjithashtu e mundur që Shqipëria të bëhet anëtare deri në vitin 2030 ose edhe më herët. Dhe pastaj sigurisht, tani ndoshta do të kemi një vend të ri kandidat. Unë po e pres me shumë padurim.
Pyetje: Më lejoni t’ju pyes si pyetjen e fundit, ndoshta në lidhje me këtë, që është pjesë e diskutimit për reformën. Kohët e fundit patëm një opinion të shkruar nga Presidenti Vuçiç i Serbisë dhe Kryeministri Edi Rama i Shqipërisë, ku sugjeronin që vendet e tyre mund të bashkoheshin me Schengen-in dhe tregun e përbashkët, për shembull, me koston e një anëtarësimi të lehtë, pra pa të drejtë vetoje. Si i shihni propozime të tilla dhe marrëveshje të përkohshme të propozuara si pjesë e një dinamike tjetër të anëtarësimit?
Nuk ka anëtarësim “light”. Ose je anëtar dhe atëherë i merr të gjitha të drejtat. Ose nuk je anëtar dhe nuk i merr të drejtat. Por sigurisht, e kuptoj këtë letër nga zoti Vuçiç dhe Rama, në kuptimin që nëse BE-ja do të ketë probleme, e dini, për të vazhduar me procesin e zgjerimit, ata do të ishin të kënaqur me diçka më pak. Kjo është zgjedhja e tyre. Unë nuk e mbështes këtë, sepse roli im është t’i ndihmoj ato vende të bëhen anëtare të plota të BE-së. Rregulli i thjeshtë është ky: nëse një vend përmbush të gjitha reformat dhe kriteret, duhet të bëhet anëtar i plotë i Bashkimit Evropian. Kështu është ndërtuar edhe Traktati ynë Evropian.
