Gotat e përditshme të lëngut të frutave që konsumohen zakonisht në mëngjes, si lëngu i portokallit, mund të rrisin ndjeshëm rrezikun për diabet të tipit 2, sipas një studimi të ri nga Brigham Young University (BYU).
Studiuesit zbuluan se pirja e sheqerit, në vend të konsumimit të tij përmes ushqimeve të ngurta si frutat apo mjalti, ka një ndikim më të dëmshëm në shëndetin metabolik dhe shfaq një lidhje të qartë me zhvillimin e diabetit të tipit 2.
“Ky është studimi i parë që jep një marrëdhënie të qartë midis burimit të sheqerit dhe rrezikut për diabet të tipit 2,” tha Dr. Karen Della Corte, autore kryesore dhe profesoreshë e shkencës ushqimore në BYU.
“Rezultatet tregojnë se pirja e sheqerit, qofshin lëngje frutash apo pije të gazuara, është shumë më e dëmshme për shëndetin sesa konsumimi i tij përmes ushqimit.”
Çfarë zbuloi studimi?
Studiuesit analizuan 29 studime të mëparshme që përfshinin më shumë se 800,000 persona të rritur të shëndetshëm nga kontinente të ndryshme si Europa, SHBA, Australia dhe Azia.
Rezultatet treguan se:
Çdo gotë 240 ml (8 oz) lëng frutash që konsumohet shtesë çdo ditë, rrit rrezikun për diabet të tipit 2 me 5%.
Çdo pije e ëmbëlsuar me sheqer (si pijet e gazuara, energjike apo sportive) 355 ml (12 oz), rrit rrezikun me 25%.
Një gotë e vetme lëngu portokalli përmban 18 deri në 21 gramë sheqer, gati sa e gjithë sasia ditore e rekomanduar për gratë nga Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA).
Rekomandimi i AHA:
Gratë: maksimumi 25 gramë sheqer në ditë (100 kalori)
Burrat: maksimumi 36 gramë sheqer në ditë (150 kalori)
Pse lëngjet janë më problematike se frutat?
Lëngjet e frutave, pavarësisht se duken të shëndetshme, shpesh përmbajnë sheqerna të shtuara dhe pak ose aspak fibra – element që ndihmon në rregullimin e sheqerit në gjak dhe tretjen e duhur.
Krahasuar me frutat e plota:
Juicet nuk përmbajnë lëkurë apo tul, që janë burime të pasura me fibra, vitamina dhe antioksidantë.
Lëngjet përthithen më shpejt nga trupi dhe shkaktojnë rritje të menjëhershme të nivelit të sheqerit në gjak.
Kjo ngarkesë metabolike ndikon negativisht në funksionin e pankreasit dhe mëlçisë, duke rritur depozitimin e yndyrnave dhe përfundimisht çon në inflamacion kronik dhe diabet.
Ndërsa mjalti dhe frutat e plota nuk shfaqën të njëjtin rrezik dhe në disa raste madje lidhen me ulje të rrezikut për diabet, falë përmbajtjes natyrale të lartë me fibra, minerale dhe përthithjes më të ngadaltë të sheqerit.
Çfarë thonë ekspertët?
“Ky studim thekson nevojën për rregullore më të rrepta ndaj sheqernave të lëngshme, si ato që gjenden në lëngjet e frutave dhe pijet e gazuara,” tha Dr. Della Corte.
“Në vend që të dënohen të gjitha format e sheqerit, udhëzimet e ardhshme dietike duhet të marrin parasysh burimin dhe formën e tij.”
Përfundim
Pijet e ëmbla, përfshirë lëngun e portokallit të blerë në treg, nuk janë aq të shëndetshme sa mendohet.
Rekomandohet të zëvendësohen me fruta të freskëta, që përmbajnë fibra dhe ndihmojnë në rregullimin e sheqerit në gjak.
Sheqeri i lëngshëm, edhe në “forma të natyrshme” si lëngjet e frutave, mund të kontribuojë ndjeshëm në rritjen e rasteve me diabet të tipit 2, një sëmundje që prek mbi 37 milionë të rritur në SHBA.
Studimi u publikua në maj 2025 në revistën Advances in Nutrition.
