Shkruan: Prof. Dr. Halil Krasniqi, politikan lokal në Partin e pamvarur politike (FWV) Gjermani
Lufta në Ukrainë ka hyrë në një stad vendimtar, ku betejat ushtarake në terren janë ndërthurur me manovra të fuqishme politike midis Shteteve të Bashkuara, Bashkimit Evropian dhe Federatës Ruse. Zhvillimet e fundit tregojnë se konflikti nuk është më thjesht një përplasje territoriale, por një përballje strategjike që po formëson rendin e ri gjeopolitik global.
Zhvillimet në front, një luftë e gjatë dhe e paqartë
Forcat ukrainase vazhdojnë të mbajnë linjat mbrojtëse në Donetsk, ndërsa Rusia ka shtuar sulmet me dronë dhe raketa ndaj qyteteve kryesore të Ukrainës. Territori nuk ka pësuar ndryshime të mëdha, por intensiteti i operacioneve tregon se konflikti po hyn në një fazë ku asnjëra palë nuk po arrin epërsi vendimtare. Situata mbetet e tensionuar dhe e paparashikueshme.
Plani amerikan dhe dilema historike e Ukrainës
Administrata amerikane, nën udhëheqjen e presidentit Trump, ka prezantuar një plan 28-pikësh për përfundimin e luftës pra një plan që shumë analistë në Evropë dhe Ukrainë e shohin me dyshim dhe shqetësim. Propozimi përfshin:
• kufizime të konsiderueshme për kapacitetet ushtarake të Ukrainës,
• ndalimin e anëtarësimit të Ukrainës në NATO,
• pranimin faktik të territoreve të pushtuara nga Rusia,
• përdorimin e fondeve të ngrira ruse për rindërtimin e Ukrainës.
Presidenti ukrainas Zelensky deklaroi hapur se vendi po përballet me një zgjedhje dramatike “midis dinjitetit dhe mbështetjes amerikane”. Kjo fjali tregon më shumë se sa duket, sepse për herë të parë Ukraina po përballet me presion të koordinuar diplomatik nga aleati i saj kryesor.
Qëndrimi i Evropës, shqetësim për precedent të rrezikshëm
Bashkimi Evropian reagoi menjëherë, duke theksuar se asnjë marrëveshje që vendoset pa dakordësinë e plotë të Ukrainës nuk do të njihet. Vendet evropiane frikësohen se një kompromis i tillë mund të legalizojë ndryshimin e kufijve me forcë dhe të hapë derën e krizave të tjera. Evropa e sheh këtë konflikt jo vetëm si çështje sigurie, por si test për të ardhmen e rendit ndërkombëtar.
Rusia, loja strategjike dhe objektivat afatgjata
Rusia e ka pritur pozitivisht draft-marrëveshjen amerikane, pasi ai shkon pranë objektivave të saj strategjike, njohjen e fitimeve territoriale, largimin e Ukrainës nga NATO dhe forcimin e ndikimit rus në rajon. Kjo tregon qartë se Moska ka hyrë në negociata me pozicion të fortë dhe pret që marrëveshja përfundimtare të jetë në favorin e saj.
Deklarata e Prof. Dr. Dr. Halil Krasniqit nga partia e pamvarur politike (FWV) në Gjermani.
“Që nga fillimi i luftës dhe gjatë gjithë zhvillimit të saj, kam deklaruar publikisht, në media të shkruara dhe televizive, se kjo luftë do të përfundojë me ndarjen e Ukrainës. Një pjesë do t’i mbetet Rusisë, një pjesë Ukrainës dhe pjesa tjetër do të mbrohet përmes garancive të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ky ka qenë vlerësimi im profesional që në ditët e para të konfliktit, i bazuar jo vetëm në zhvillimet ushtarake, por edhe në qëllimet strategjike të palëve të përfshira.”
“Mosnjohja e qartë e qëllimeve të vërteta të kësaj lufte nga opinioni i gjerë, si dhe zhvillimet e saj të brendshme në Federatën Ruse, na çojnë drejt konkluzionit se ky konflikt nuk ka qenë vetëm për Ukrainën, por për riformatimin e ndikimit ndërkombëtar. Sot, me zhvillimet e reja, ky parashikim po del të jetë edhe më i qartë.”
“Shpresojmë që lufta të përfundojë sa më parë, por rezultatet, sipas analizës time, do të jenë pikërisht këto tre skenarë të ndarjes së Ukrainës. Se kush do të përfitojë më shumë, këtë do ta shohim pas mbylljes së kapitullit diplomatik dhe ushtarak.”
Çfarë pritet më tej?
Javët e ardhshme pritet të jenë vendimtare:
• Ukraina duhet të vendosë nëse pranon presionin e SHBA-së,
• Evropa kërkon të ruajë unitetin dhe parimet,
• Rusia pret të realizojë objektivat e saj strategjike.
Çdo ndryshim në front ose në tavolinën e negociatave mund të ndryshojë drejtimin e historisë.
Në përmbledhje kuptpjm se:
Lufta në Ukrainë është shndërruar në një përballje të madhe gjeopolitike, ku të tria superfuqitë, SHBA, BE dhe Rusia, po luftojnë për ndikim dhe përkufizime të reja territoriale. Ukraina sot është në një nga momentet më të vështira të historisë së saj moderne: mes mbrojtjes së sovranitetit dhe presioneve ndërkombëtare për një marrëveshje që do të përcaktojë fatin e saj për dekadat e ardhshme.
