Qeveria italiane ka miratuar një dekret të ri për inteligjencën artificiale, duke vendosur për herë të parë një kuadër të qartë rregullator për përdorimin e saj në fusha të ndjeshme si siguria publike, drejtësia dhe arsimi.
Masat e reja u miratuan nga Këshilli i Ministrave dhe synojnë të përshtatin institucionet italiane me zhvillimet e shpejta teknologjike, duke vendosur njëkohësisht kufizime dhe garanci për mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve.
Ministri i Brendshëm Matteo Piantedosi theksoi se inteligjenca artificiale do të përdoret edhe nga forcat e rendit, por siguroi se teknologjia nuk do të shndërrohet në një instrument mbikëqyrjeje masive.
“Ky nuk do të jetë një Big Brother”, deklaroi ai, duke nënvizuar se përdorimi i inteligjencës artificiale duhet të jetë në përputhje me mbrojtjen e privatësisë dhe respektimin e të drejtave themelore të qytetarëve.
Një nga risitë kryesore të dekretit është lejimi, për herë të parë, i përdorimit të të dhënave biometrike në hetime penale dhe në parandalimin e krimeve. Sipas Piantedosit, kjo do të jetë e mundur vetëm në rrethana të jashtëzakonshme dhe përballë kërcënimeve serioze dhe konkrete.
Inteligjenca artificiale mund të përdoret, për shembull, në rastet e kërcënimeve terroriste ose në kërkimin e personave në arrati. Megjithatë, çdo përdorim i këtyre mjeteve do të duhet të autorizohet nga një gjyqtar i hetimeve paraprake, pas kërkesës së autoriteteve policore.
Dekreti parashikon gjithashtu krijimin e një vepre të re penale për personat që projektojnë, manipulojnë ose neglizhojnë masat e sigurisë së sistemeve të inteligjencës artificiale, në rast se këto veprime krijojnë rrezik konkret për jetën dhe sigurinë e njerëzve ose për sigurinë e shtetit.
Ministri i Drejtësisë Carlo Nordio deklaroi se dispozita e re synon të mbushë boshllëqet ligjore që krijohen kur teknologjitë e reja hyjnë në përdorim pa pasur një kuadër të përshtatshëm mbrojtës.
Një kapitull i rëndësishëm i dekretit i kushtohet arsimit. Ministri i Arsimit Giuseppe Valditara njoftoi se inteligjenca artificiale do të përfshihet zyrtarisht në programet mësimore të gjimnazeve italiane.
Ndërkohë, në shkollat fillore do të futen njohuri bazë që synojnë t’i familjarizojnë fëmijët me gjuhën dhe konceptet e inteligjencës artificiale. Sipas ministrit, nxënësit do të njihen që në moshë të hershme me nocione si algoritmet dhe mënyra e funksionimit të sistemeve inteligjente.
Valditara theksoi se të rinjtë duhet të edukohen për rreziqet që lidhen me inteligjencën artificiale, përdorimin e rrjeteve sociale dhe pajisjeve dixhitale, por edhe për sfidat etike që sjell kjo teknologji.
Për të përgatitur sistemin arsimor për këto ndryshime, qeveria ka akorduar 100 milionë euro për formimin dhe trajnimin e mësuesve.
Në të njëjtën kohë, Italia ka nisur tashmë projekte pilot në katër rajone – Kalabria, Toskana, Lazio dhe Lombardia – ku asistentë virtualë të bazuar në inteligjencën artificiale po përdoren për të personalizuar mësimdhënien dhe për të përmirësuar rezultatet e nxënësve.
Sipas ministrit të Arsimit, rezultatet e para janë inkurajuese. Ai deklaroi se performanca e nxënësve është përmirësuar krahasuar me metodat tradicionale të mësimdhënies.
Qeveria planifikon zgjerimin e këtij programi në vitet e ardhshme. Vetëm në rajonin e Kampanias pritet të përfshihen rreth 20 mijë nxënës.
Plani i prezantuar nga qeveria italiane përshkruhet si një ndërhyrje “360 gradë” dhe përfshin gjithashtu forcimin e aftësive shkencore përmes përdorimit të inteligjencës artificiale, orientimin e të rinjve drejt degëve STEM, si dhe përdorimin e saj në programet e edukimit të të rriturve dhe në arsimin profesional.
Sipas autoriteteve italiane, qëllimi është që vendi të përgatitet për transformimin teknologjik që po sjell inteligjenca artificiale, duke kombinuar inovacionin me mbrojtjen e të drejtave dhe sigurisë së qytetarëve.
