Shkruan: Lorik Lipoveci
Siguria kibernetike e shtetit, veçanërisht në dekadën e fundit klasifikohet si pjesë e rëndësishme e infrastrukturës kritike. Mbrojtja e aseteve teknologjike, informacionit dhe sigurisë kibernetike duhet të merr vëmendjen e duhur institucionale sepse pasojat e sulmeve kibernetike mund të çrregullojnë sistemin politik, ekonomik e kushtetues të një vendi.
Ngjarja e këtyre ditëve ku po shikojmë probleme në sistemin e KQZ-së gjatë numërimit dhe shpalljes së votave, mund të klasifikohet si incident i sigurisë kibernetike. Në Kosovë si institucion përgjegjës për këtë fushë është ASHI në kuadër të MPB-së. Organet kompetente duhet të ndërmarrin një hetim të gjithanshëm dhe serioz për zbulimin e shkaqeve, mënyrave dhe formave të këtij sulmi njëherit të identifikohen përgjegjësit!
Disa nga masat të cilat mund të merren për siguri kibernetike janë;
Rregulla të qarta dhe të sakta për përgjegjësi të strukturave përkatëse si ASHI, institucione, operatorë ekonomik privat që ofrojnë shërbime;
Rregullimi i kornizës rregullative për format dhe mënyrat e raportimit të sulmeve kibernetike;
Ngritja dhe zhvillimi i kapaciteteve njerëzore dhe teknologjike në siguri kibernetike;
Koordinimi ndërinstitucional për reagim të menjëhershëm dhe të centralizuar për mbrojtje kibernetike.
Bashkëpunim dhe shkëmbim i informacioneve ndërmjet institucioneve vendore dhe partnerëve ndërkombëtar;
Auditime të vazhdueshme nga institucionet që ndërlidhen me cilësinë e shërbimeve, provat dhe testimet profesionale për mbrojtje kibernetike.
Ngritja e kapaciteteve profesionale përmes trajnimeve, shkollimeve, çertifikimeve të zyrtarëve të IT-së dhe sigurisë kibernetike;
Rekrutimi i talentëve të rinjë që janë prirje në siguri kibernetike që nga vitet e para të studimeve, shkollimi dhe përkrahja financiare e tyre konform kërkesave të tregut.
