Një hetim i ri ndërkombëtar ka hedhur dritë mbi mënyrën se si softueri spiun Pegasus dhe një sërë teknologjish të tjera izraelite të mbikëqyrjes u përdorën nga Maroku për të përgjuar ministra evropianë, gazetarë, aktivistë dhe figura të tjera me profil të lartë.
Hetimi, i koordinuar nga organizata franceze Forbidden Stories me pjesëmarrjen e 39 gazetarëve nga 14 media ndërkombëtare, përfshirë Haaretz dhe Shomrim, mbështetet në dokumente konfidenciale, analiza të forenzikës digjitale, dëshmi të një ish-oficeri të shërbimit sekret maroken (DGST), si dhe intervista me ish-punonjës të kompanisë NSO Group dhe zyrtarë perëndimorë.
Themeluesi i NSO-së mohon akuzat
Në qendër të hetimit është Shalev Hulio, bashkëthemelues i NSO Group, kompania që zhvilloi Pegasus-in. Sipas hetimit, ai kishte udhëtuar në Panama në fund të vitit 2013 me pasaportë diplomatike dhe nën emrin “Shalev Holy”, pak pasi kompania kishte shitur Pegasus-in në atë shtet.
Hulio i mohon kategorikisht këto pretendime, duke deklaruar se nuk ka pasur kurrë pasaportë diplomatike dhe se nuk ka përdorur emrin “Holy”. Ai i cilëson pretendimet si të pavërteta dhe argumenton se ato ndërtojnë një narrativë mbi premisa të rreme.
Si funksionon Pegasus
Pegasus u mundëson klientëve të marrin kontroll pothuajse të plotë mbi telefonin e viktimës. Përmes tij mund të lexohen mesazhet, të dhënat dhe skedarët, madje të aktivizohen fshehurazi kamera dhe mikrofoni i pajisjes.
Hetimi zbulon se Panamaja ishte një nga shtetet e para që bleu Pegasus-in, ndërsa dokumente të reja përfshijnë edhe pamje të ndërfaqes së sistemit dhe licencën e përdorimit.
Maroku ngriti një aparat të tërë spiunazhi
Sipas hetimit, Maroku nuk u mjaftua vetëm me Pegasus-in. Ai ndërtoi një infrastrukturë të gjerë mbikëqyrjeje duke përdorur edhe teknologji nga kompani të tjera izraelite si Circles, Verint, Cellebrite, Interionet dhe QuaDream.
Rrjeti i kompanisë Maroc Telecom u përdor për infektimin e telefonave të personave të vënë në shënjestër, ndërsa në mesin e tyre ishin gazetari Omar Radi dhe aktivisti Maati Monjib.
Dokumentet tregojnë gjithashtu se Maroku kishte negociuar kontrata shumë milionëshe për sisteme të lokalizimit të telefonave, platforma inteligjence dhe programe të tjera spiunazhi.
Përgjimi i Francës dhe Spanjës
Një nga zbulimet më të rëndësishme lidhet me përdorimin e Pegasus-it kundër zyrtarëve të lartë francezë dhe spanjollë.
Dokumentet franceze tregojnë se janë gjetur gjurmë të ndërhyrjeve në telefonat e disa ministrave, ndërsa në listën e objektivave figuronin edhe presidenti Emmanuel Macron dhe ministrja e atëhershme e Mbrojtjes, Florence Parly.
Pas publikimit të dyshimeve, Macron zhvilloi bisedime me kryeministrin izraelit të atëhershëm Naftali Bennett dhe ngriti çështjen edhe me mbretin e Marokut, Mohammed VI.
Edhe Spanja konstatoi se telefonat e kryeministrit Pedro Sánchez dhe disa ministrave ishin infektuar. Dokumente të klasifikuara të inteligjencës spanjolle identifikonin një këshilltar të afërt të mbretit maroken si personin që kishte urdhëruar operacionin.
Megjithatë, hetimet në Spanjë u pezulluan pasi autoritetet deklaruan se Izraeli refuzoi të bashkëpunonte.
Panamaja pagoi 8 milionë dollarë
Hetimi zbulon gjithashtu se një nga marrëveshjet e para të NSO-së ishte ajo me Panamanë në vitin 2012.
Dokumentet tregojnë se shteti bleu një licencë të Pegasus-it për 300 pajisje Android dhe BlackBerry, ndërsa një letër e nënshkruar nga Hulio konfirmonte pagesën prej 8 milionë dollarësh.
Pamje të papublikuara më parë tregojnë ndërfaqen e sistemit dhe dëshmojnë se operatorët kishin depërtuar në fushatat presidenciale të Panamasë, duke siguruar qasje në email-e, regjistra votuesish dhe telefonin e zëvendëspresidentit të atëhershëm Juan Carlos Varela.
Akuzat mbeten të kontestuara
Hulio këmbëngul se shumë prej pretendimeve të “Pegasus Project” janë dëshmuar të pasakta dhe se refuzimi i tij për t’iu përgjigjur disa pyetjeve nuk mund të interpretohet si pranim i akuzave.
Nga ana tjetër, NSO Group, Ministria izraelite e Mbrojtjes dhe qeveritë e Marokut, Panamasë, Francës dhe Spanjës nuk iu përgjigjën pyetjeve të gazetarëve përpara publikimit të hetimit.
