Teksa shohim tregjet e hapura por edhe raftet e marketeve te mbushura me turshi, pa etiketa, por edhe me etiketa „Made in Albania”, të gjithë mendojmë se këto janë prodhime vendi. Fatkeqësisht, 90 apo 95 për qind e tyre janë të importuara. Ndërkohë që flasim për rritjen të standardeve të sigurisë ushqimore, por edhe zhvillim të agropërpunimit në Shqipëri, ky i fundit duket qartë që është në faza fillestare. Madje, nuk është në gjëndje të prodhojë as turshi, përveç ripaketimit. Nga të dhënat e siguruara nga Qendra ALERT, duket qartë që kompanitë që mund të prodhojnë realisht turshi në Shqipëri janë minimumin e mundshëm dhe ato që ne hasim në blerjet e përditshme, apo edhe në restorante, janë të importuara. Madje, edhe nga Kina, India, Turqia…
Pak kohë më parë, nisur nga rastet në RASFF të problemeve me turshitë, Qendra ALERT i dërgoi Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave për sasitë e importit të tyre në vendin tonë dhe origjinën e tyre nga 1 janari deri me 31 tetor 2025. Dhe, shifrat e mbërritura nga Doganat janë të frikshme. Sipas statistikave zyrtare në përgjigje të e-mailit, Shqipëria ka importuar në 10 muaj të këtij viti, 13,627,049 kilogramë turshi, sipas Kodeve të Nomeklaturës së Doganave për vitin 2025, 2001, 2002, 2004, 2004. Pra, mbi 13 mijë e 600 tonë turshi të importuara në vendin tonë, të cilat lirshëm mund të gjenden sot në restorante dhe në shërbimet e gastronomisë, si dhe në markete, të ripaketuara apo rietiketuara nga kompanitë shqiptare si prodhime të tyre e ku në një asnjë vend nuk shënohet vendi i origjinës.
Në listën shumëfaqeshe që dërguara nga Drejtoria e Përgjithshme e Doganave për importin e turshive, bien në sy dhe ngarkesat e ardhura nga Kina, me dhjetra ngarkesa, po ashtu nga Turqia e vend tjera të BE dhe jasbtë BE. Ndërkohë, ne i kishim kërkuar Doganave që, përveç shtetit nga është importuar produkti turshi, të saktësohet dhe origjina e tij. Kjo, pasi, nëse një ngarkesë është importuar nga Italia, Kosova, apo diku tjetër, jodetyrimisht ato janë të prodhuara në atë vend. Në këtë mënyrë, në tabelat e doganave, përbri shtetit nga janë importuar turshitë, gjendet fjala SHUMË, që do të thotë se, produkti i importuar nga ai shtet, ka origjinë nga vende/shtete të tjera. Për shembull, nëse pas IT, XS (Kosova), Maqedonia e Veriut etj gjendet fjala SHUMË, do të thotë që turshitë e kanë origjinën nga shumë shtete të tjera.
tjera.
Megjithëse konsiderohen si produkt me risk të ulët, turshitë, si çdo produkt ushqimore mund të shfaqin problematikat e tyre të sigurisë për konsumatorët.
Dy raste të fundit kanë të bëjë me probleme të shfaqura në turshi “Made in Kosova” të eksportuara në Slloveni, me prani të Chlorpyrifos, në nëntor. Ndërkohë, në muajin tetor, në kastraveca turshi të importuara nga India, u gjet prani e paracetamolit nga autoritetet e Sllovenisë.
Ndërsa nëse shohim faqen e RASFF për probleme të shfaqura nga turshitë, ka njoftime për përbërës të papërshtatshëm në turshi nga Spanja, shtesa të paautorizuara (Tartrazine E102) në turshi nga SHBA, sulfit dhe mustardë në turshi të tjera, apo dhe alergjen i padeklaruar në turshi të përziera nga Turqia.
Raste të tilla tregojnë se, edhe turshitë paraqesin risik për konsumatorët, por mbi të gjitha, ata duhet të dinë që, nëse po blejnë një produkt “Made in Albania”, vetëm etiketa mund të jetë e disenjuar dhe printuar në Shqipëri, ndërsa produkti brenda është nga India, Kina, Turqia, Italia, Danimarka, Lituania, Spanja, Kosiova apo Maqedonia. Aq më keq, kur produkti është nga SHUME vende të ndryshme dhe i grumbulluar në një kavanoz, kovë, apo pjatë.
Industria e prodhimit të turshive në vedin tonë nje shumë pak prodhues që edhe lëndën e parë e kanë shqiptare, të kontrolluar në të gjithë zinxhirit, që nga ara/sera e deri në produktin final. Pjesa tjetër duket qartë që është me turshi importi, madje deri në Kinë.
Njëherësh, institucionet e garantimit të sigurisë ushqimore duket të kenë në vëmendje edhe këtë sektor, i cili ështu si të tjerët paraqet risk, duke marrë më shumë mostra në import dhe markete për t’i analizuar.
